Vì sao trẻ đi ngoài có mùi thối, có sao không? Xem cách cải thiện

1. Tổng quan về đặc điểm phân của trẻ

Trong những ngày đầu sau sinh, trẻ thường đi ngoài phân su - loại phân có màu xanh đen, sệt và dính. Sau giai đoạn này, đặc điểm phân của bé sẽ dần thay đổi tùy theo việc trẻ bú sữa mẹ hay sữa công thức. (1)

• Đối với trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn: Phân của bé thường có màu vàng tươi hoặc vàng mù tạt, kết cấu mềm, sệt hoặc hơi lỏng mịn, đôi khi xuất hiện các hạt nhỏ màu trắng lẫn trong phân. (2)
• Đối với trẻ bú sữa công thức: Phân thường có màu vàng, nâu nhạt hoặc hơi ngả xanh và có kết cấu đặc hơn so với trẻ bú mẹ. (3)

2. Nguyên nhân khiến trẻ đi ngoài có mùi thối là gì?

Bé đi ngoài có mùi thối có thể xuất phát từ chế độ ăn uống hàng ngày, tình trạng rối loạn tiêu hóa do nhiễm khuẩn hoặc virus, hội chứng kém hấp thu như không dung nạp lactose, dị ứng sữa hay bệnh Celiac... Ngoài ra, việc sử dụng kháng sinh hoặc một số thực phẩm bổ sung cũng có thể khiến phân của trẻ có mùi khó chịu hơn bình thường.

2.1 Ảnh hưởng từ chế độ ăn uống

Tình trạng phân của trẻ có mùi thối đôi khi liên quan đến chế độ ăn uống, đặc biệt là khi bé sử dụng các thực phẩm giàu sulfat - nhóm thực phẩm có thể khiến phân có mùi hôi hơn bình thường. Một số thực phẩm đó là thịt gia cầm, hải sản, bông cải xanh, măng tây, tỏi, yến mạch, lúa mì, sữa dừa… Ngoài ra, với trẻ bú mẹ, chế độ ăn của mẹ chứa nhiều thực phẩm này cũng có thể ảnh hưởng và khiến bé đi ngoài có mùi thối.

2.2 Trẻ gặp phải một số vấn đề về tiêu hóa

Tình trạng trẻ đi ngoài có mùi thối có thể liên quan đến các vấn đề tiêu hóa do nhiễm khuẩn hoặc virus đường ruột gây ra. Khi hệ tiêu hóa bị ảnh hưởng bởi các tác nhân này, quá trình tiêu hóa và hấp thu thức ăn có thể bị rối loạn, từ đó khiến phân của trẻ có mùi hôi khó chịu hơn bình thường.

2.3 Do hội chứng kém hấp thu

Hội chứng kém hấp thu gồm nhiều tình trạng khác nhau khiến hệ tiêu hóa của trẻ gặp khó khăn trong việc tiêu hóa và hấp thu một số thành phần trong thực phẩm. Điều này có thể làm phân của bé có mùi thối khó chịu. Một số tình trạng phổ biến gồm:

• Không dung nạp lactose: Xảy ra khi cơ thể trẻ thiếu enzyme lactase để tiêu hóa đường lactose có trong sữa và các sản phẩm từ sữa. Khi lactose không được tiêu hóa hết, trẻ có thể bị đầy hơi, tiêu chảy và phân có mùi chua hoặc hôi.
• Dị ứng sữa: Một số trẻ có thể dị ứng với protein trong sữa bò, gây ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa khiến phân có mùi khó chịu.
• Bệnh Celilac: Đây là tình trạng cơ thể phản ứng với gluten - một loại protein có trong lúa mì, lúa mạch và một số ngũ cốc khác. Bệnh có thể làm tổn thương niêm mạc ruột non, gây kém hấp thu dưỡng chất và khiến trẻ đi ngoài phân có mùi thối, phân lỏng.

2.4 Dùng thuốc kháng sinh và thực phẩm bổ sung vitamin

Việc sử dụng thuốc kháng sinh hoặc một số thực phẩm bổ sung vitamin cũng có thể khiến trẻ đi ngoài mùi thối hơn bình thường. Nguyên nhân là do kháng sinh có thể làm mất cân bằng hệ vi khuẩn có lợi trong đường ruột, từ đó ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa thức ăn. Bên cạnh đó, một số loại vitamin hoặc thực phẩm bổ sung như vitamin A, vitamin D, vitamin E… cũng có thể làm thay đổi mùi và đặc điểm phân của trẻ.

3. Trẻ đi ngoài mùi thối có nguy hiểm không?

Trẻ đi ngoài có mùi thối nhẹ nhưng vẫn ăn ngủ tốt, tăng cân đều và không kèm biểu hiện bất thường thì mẹ không cần quá lo lắng. Tình trạng này có thể chỉ liên quan đến chế độ ăn uống, thực phẩm trẻ sử dụng hoặc do loại sữa hiện tại chưa thực sự phù hợp với hệ tiêu hóa của bé.

Tuy nhiên, nếu phân của trẻ có mùi hôi nồng kéo dài hoặc đi kèm các dấu hiệu bất thường dưới đây, mẹ nên đưa bé đi thăm khám sớm để được kiểm tra nguyên nhân:

• Trẻ đi ngoài phân lẫn máu, phân đen hoặc phân có màu nhạt bất thường.
• Trẻ bị sốt, ớn lạnh hoặc đau bụng.
• Trẻ buồn nôn, nôn ói kéo dài.
• Trẻ bị tiêu chảy nặng hoặc táo bón kéo dài.
• Trẻ xuất hiện phát ban da gây ngứa.
• Trẻ bị loét miệng, chán ăn hoặc mất cảm giác thèm ăn.

4. Làm thế nào để cải thiện khi trẻ đi phân có mùi thối?

Đối với các trường hợp liên quan đến bệnh lý, bác sĩ sẽ thăm khám và đưa ra hướng điều trị phù hợp tùy theo nguyên nhân cụ thể. Mẹ nên tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ và không tự ý cho trẻ sử dụng thuốc. Song song đó, mẹ cũng nên lưu ý một số vấn đề dưới đây để hỗ trợ cải thiện tình trạng đi ngoài có mùi thối ở trẻ:

• Điều chỉnh chế độ ăn uống của mẹ và bé: Mẹ nên xây dựng chế độ ăn cân đối, hạn chế các thực phẩm dễ gây đầy hơi hoặc khiến phân có mùi nồng như đồ ăn nhiều dầu mỡ, thực phẩm chế biến sẵn hay một số thực phẩm giàu sulfat. Với trẻ ăn dặm, mẹ nên ưu tiên thực phẩm dễ tiêu hóa, bổ sung rau xanh, trái cây phù hợp và theo dõi phản ứng của bé sau khi ăn để điều chỉnh thực đơn hợp lý.
• Thay đổi sữa cho bé: Trong một số trường hợp, trẻ đi ngoài có mùi thối có thể liên quan đến việc không phù hợp với loại sữa đang sử dụng. Mẹ có thể tham khảo ý kiến bác sĩ để cân nhắc đổi sang loại sữa phù hợp hơn với hệ tiêu hóa của bé.
• Giữ vệ sinh cho trẻ trong ăn uống và sinh hoạt: Mẹ cần đảm bảo vệ sinh trong quá trình chế biến thức ăn, vệ sinh bình sữa, dụng cụ ăn uống và rửa tay sạch trước khi chăm sóc trẻ. Đồng thời, mẹ cũng nên giữ môi trường sinh hoạt sạch sẽ để hạn chế nguy cơ trẻ bị nhiễm khuẩn hoặc virus đường ruột gây rối loạn tiêu hóa.

Ngoài ra, trong chế độ dinh dưỡng hàng ngày của trẻ, mẹ cũng chú ý tăng cường các thực phẩm có lợi cho đường ruột (như sữa chua). Khi đường ruột cân bằng và khỏe mạnh giúp hạn chế các vấn đề rối loạn tiêu hóa khiến phân có mùi hôi hoặc đi ngoài bất thường.