Tuổi ngừng phát triển chiều cao ở con trai là bao nhiêu?

1. Giải đáp: Con trai bao nhiêu tuổi thì hết tăng chiều cao?

Tuổi ngừng phát triển chiều cao ở nam thường vào khoảng 16 tuổi (sau khi kết thúc giai đoạn dậy thì), vì khi đó các sụn tăng trưởng ở đầu xương dần đóng lại, xương sẽ không tiếp tục dài ra. Song trên thực tế, một số trẻ vẫn có thể tăng thêm khoảng 2.5cm trong giai đoạn cuối tuổi thiếu niên.

Nhìn chung, không có một độ tuổi ngừng tăng chiều cao áp dụng cho tất cả các bé trai, bởi điều này còn phụ thuộc vào thời điểm trẻ dậy thì, tuổi xương và nhiều yếu tố khác như yếu tố di truyền, chế độ dinh dưỡng, chất lượng giấc ngủ... Chẳng hạn như, trẻ dậy thì sớm sẽ tăng chiều cao nhanh nhưng cũng ngừng phát triển sớm hơn, ngược lại trẻ dậy thì muộn thường có thời gian tăng trưởng kéo dài hơn.

Vậy chiều cao trung bình của nam giới là bao nhiêu? Bạn có thể dựa vào bảng tiêu chuẩn của WHO (1) dưới đây để có góc nhìn tổng quan cho về quá trình phát triển chiều cao của trẻ.

*Lưu ý: Thông tin bảng bên dưới chỉ mang tính chất tham khảo. Chiều cao thực tế của mỗi trẻ có thể khác nhau do ảnh hưởng của nhiều yếu tố.

2. Dấu hiệu ngừng phát triển chiều cao ở nam là gì?

Dấu hiệu ngừng phát triển chiều cao ở nam giới thường gặp như: chiều cao không đổi trong 6 - 12 tháng, kích cỡ quần áo và giày dép không tăng, không còn hiện tượng vỡ giọng… Cụ thể như sau:

• Chiều cao không thay đổi trong 6 - 12 tháng: Dù vẫn duy trì chế độ ăn uống và sinh hoạt bình thường, chiều cao của bé trai gần như không tăng hoặc chỉ tăng rất ít.
• Kích cỡ quần áo, giày dép không tăng: Bàn chân và cơ thể của trẻ không còn phát triển đáng kể nên kích cỡ giày, quần áo giữ nguyên trong thời gian dài.
• Giọng nói đã ổn định: Không còn hiện tượng vỡ giọng, khàn tiếng hay thay đổi âm sắc như trong giai đoạn đầu dậy thì.
• Vóc dáng trưởng thành nhưng chiều cao không tăng: Cơ bắp phát triển săn chắc hơn, cân nặng tăng, vai nở rộng, râu, ria mép và lông trên cơ thể phát triển trong khi chiều cao gần như không thay đổi.
• Sụn tăng trưởng đã đóng: Các sụn tăng trưởng ở đầu các xương dài (như xương đùi, xương cẳng chân...) đã chuyển hóa thành xương cứng. Tình trạng này thường được xác định thông qua chụp X-quang tuổi xương và được bác sĩ kết luận.

3. Yếu tố nào ảnh hưởng đến sự phát triển chiều cao của bé trai?

Sự phát triển chiều cao của trẻ chịu tác động bởi nhiều yếu tố như di truyền, dinh dưỡng, giấc ngủ, hoạt động thể chất và tình trạng sức khỏe. Trong đó, ngoài gen di truyền cố định, các yếu tố còn lại có thể làm chậm hoặc đẩy nhanh thời điểm xuất hiện các dấu hiệu ngừng phát triển chiều cao ở nam, phụ thuộc lớn vào quá trình chăm sóc và nuôi dưỡng của bố mẹ ngay từ nhỏ.

• Yếu tố dinh dưỡng: Chế độ dinh dưỡng trong thai kỳ, những năm đầu đời và giai đoạn dậy thì đóng vai trò then chốt trong quá trình phát triển chiều cao của trẻ. Việc cung cấp đầy đủ năng lượng, protein, canxi, vitamin D và các vi chất cần thiết sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho xương phát triển, hỗ trợ trẻ tăng trưởng chiều cao.
• Di truyền: Trẻ có bố mẹ cao có xu hướng phát triển chiều cao tốt hơn. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy yếu tố di truyền chỉ ảnh hưởng 20 - 23% quá trình tăng chiều cao của trẻ.
• Giấc ngủ: Giấc ngủ có vai trò hỗ trợ quá trình tiết hormone tăng trưởng (GH), một loại hormone tham gia vào sự phát triển của xương và sự tăng trưởng toàn diện của cơ thể. Trong giai đoạn ngủ sâu, đặc biệt vào ban đêm, hormone này được giải phóng nhiều hơn, vì vậy việc đảm bảo trẻ ngủ đủ giấc góp phần đáng kể đến sự phát triển chiều cao.
• Vận động: Các hoạt động thể chất góp phần thúc đẩy quá trình tạo xương và sản sinh hormone tăng trưởng, từ đó hỗ trợ trẻ phát triển chiều cao.
• Tình trạng sức khỏe: Một số bệnh lý di truyền, rối loạn nội tiết hoặc các vấn đề liên quan đến xương như bệnh loạn sản xương sụn bẩm sinh (do gen FGFR3 đột biến) hay hội chứng Turner (thiếu một nhiễm sắc thể X)... có thể ảnh hưởng đến sự phát triển chiều cao của trẻ.

4. Nên làm gì để hỗ trợ bé trai tăng chiều cao hiệu quả?

Để giúp bé trai phát triển vóc dáng tối ưu và kéo dài đà tăng trưởng trước khi xuất hiện các dấu hiệu ngừng phát triển chiều cao ở nam, phụ huynh nên xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học, cho trẻ ngủ đủ giấc, khuyến khích trẻ vận động thường xuyên và giữ tư thế đúng trong sinh hoạt.

4.1 Chế độ ăn uống lành mạnh, đủ chất dinh dưỡng

Bố mẹ nên ưu tiên bổ sung các nhóm thực phẩm dưới đây để hỗ trợ quá trình phát triển xương, tăng chiều cao ở trẻ.

• Thực phẩm giàu canxi: Sữa, tôm, tép, cá nhỏ nguyên xương, cua ốc…
• Thực phẩm giàu protein: Thịt nạc, thịt gia cầm, trứng, tôm, cua, cá, sữa…
• Thực phẩm dồi dào vitamin D: Cá hồi, cá thu, lòng đỏ trứng, sữa, gan động vật…
• Thực phẩm giàu kẽm: Hàu, tôm, cua, thịt bò, thịt gà, thịt lợn nạc, hạt bí, hạt điều…
• Các vitamin và khoáng chất khác như như vitamin K, vitamin C, magie và phốt pho qua các thực phẩm như bông cải xanh, cải bó xôi, cam, quyết, kiwi, chuối, các loại hạt, ngũ cốc nguyên cám…

Bên cạnh đó, nên hạn chế cho trẻ ăn nhiều đồ ngọt, thức ăn nhanh hay nước ngọt có ga. Ngoài ra, để đảm bảo cung cấp đủ năng lượng, chế độ ăn của trẻ ngoài 3 bữa chính nên kết hợp 1 - 2 bữa phụ, bổ sung thêm trái cây, sinh tố, sữa chua hoặc các món ăn nhẹ giàu dinh dưỡng…

Hơn hết cần chú trọng chăm sóc sức khỏe đường ruột của trẻ. Bởi một hệ tiêu hóa khỏe mạnh sẽ giúp trẻ hấp thu, chuyển hóa các dưỡng chất tốt hơn, từ đó tạo nền tảng để phát triển chiều cao. Đồng thời, tiêu hóa khỏe còn giúp tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ giảm nguy cơ ốm vặt cho trẻ.