Vì sao trẻ uống kháng sinh bị tiêu chảy? Cách chăm sóc đúng

1. Trẻ uống kháng sinh bị đi ngoài do đâu?

Trẻ bị tiêu chảy sau uống kháng sinh có thể do mất cân bằng vi sinh, vi khuẩn có hại phát triển mạnh hoặc hệ tiêu hóa còn quá non nớt. Cụ thể là:

1.1. Mất cân bằng vi sinh đường ruột

Lý do đầu tiên khiến em bé uống kháng sinh bị tiêu chảy là hệ vi sinh đường ruột bị rối loạn. Cụ thể, các loại thuốc kháng sinh cùng lúc tiêu diệt hại khuẩn và lợi khuẩn. Nếu mẹ không bù đắp lại lượng vi khuẩn có lợi đã mất kịp thời, trẻ dễ mất cân bằng vi sinh vật ở ruột, gây ra các triệu chứng đau bụng, tiêu chảy, đầy hơi,...

1.2. Vi khuẩn C. difficile và các chủng có hại khác phát triển mạnh mẽ

Sử dụng thuốc nhiều ngày liền vô tình tạo điều kiện cho một số chủng vi khuẩn có hại với khả năng kháng kháng sinh mạnh mẽ phát triển nhanh chóng (điển hình như C. difficile). Điều này dẫn tới tình trạng trẻ em uống kháng sinh bị tiêu chảy, kèm theo đau bụng dưới, sốt nhẹ, buồn nôn, mất nước,...

1.3. Hệ tiêu hóa của bé chưa hoàn thiện

Trẻ uống kháng sinh bị đi ngoài còn có thể do hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện. Vì thế, dưới tác dụng tiêu diệt hại khuẩn mạnh mẽ của thuốc, “chiếc bụng nhỏ” trở nên nhạy cảm, dễ kích ứng nên khả năng bị tiêu chảy rất cao.

2. Dấu hiệu nhận biết bé uống kháng sinh bị đi ngoài

Để nhận biết trẻ em uống kháng sinh bị đi ngoài liên tục, mẹ cần quan sát bé thường xuyên. Trẻ có thể đi phân lỏng nhiều lần trong ngày; mùi phân chua hoặc tanh bất thường; màu phân xanh/vàng lẫn bọt, nhầy,... sau khi con uống kháng sinh gần đây. Cụ thể:  

2.1. Tiêu chảy ngay sau khi uống kháng sinh

Thuốc kháng sinh thường phát huy tác dụng ngay sau uống. Do đó, nếu vừa sử dụng thuốc xong, con đã đau quặn bụng và đi ngoài thì có thể là tình trạng trẻ uống kháng sinh bị tiêu chảy.

2.2. Đi ngoài phân lỏng hoặc phân sống nhiều lần trong ngày

Không chỉ đi vệ sinh ngay sau uống thuốc, phân trẻ bị tiêu chảy do uống kháng sinh còn lỏng như nước hoặc chỉ toàn nước. Đi kèm là màu phân bất thường (xanh, vàng, có bọt, lẫn nhầy hoặc sợi máu) và mùi lạ (tanh, chua).

2.3. Hậu môn hăm đỏ, đau rát

Bởi việc đi ngoài liên tục trong ngày, hậu môn của bé dễ đau rát và hăm đỏ. Điều này khiến bé khó chịu trong người nên không ngừng quấy khóc, sợ ăn.

>> Xem thêm: Bé đi ngoài nhiều lần phải làm sao? Nguyên nhân và giải pháp hiệu quả

3. Các loại kháng sinh dễ gây tiêu chảy ở trẻ

Hầu hết các loại thuốc kháng sinh đều có khả năng gây tiêu chảy cho bé. Trong đó phổ biến nhất là Cephalosporin (dùng điều trị bệnh nhiễm khuẩn), Fluoroquinolone (sử dụng cho bệnh nhiễm trùng), Penicillin (dùng khi mắc bệnh nhiễm trùng đường hô hấp),...

4. Uống kháng sinh bị tiêu chảy ở trẻ em có nguy hiểm không?

Ở mức độ nhẹ, tình trạng tiêu chảy sau dùng thuốc kháng sinh ở trẻ sẽ thuyên giảm từ từ khi ngưng dùng thuốc vài ngày; đồng thời không có dấu hiệu mất nước hay sụt cân.

Nhưng ở mức độ nặng hơn, bé uống kháng sinh bị đi ngoài còn kèm theo nhiều biểu hiện nghiêm trọng như: chán ăn, sụt cân, phân kèm máu, sốt, đau bụng dữ dội,... Lúc này, mẹ cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ càng sớm càng tốt để có hướng xử trí thích hợp, an toàn.

5. Nên làm gì khi em bé uống kháng sinh bị tiêu chảy?

Để khắc phục, mẹ nên tham vấn ý kiến bác sĩ về việc nên để trẻ tiếp tục sử dụng kháng sinh hay không. Sau đó, mẹ áp dụng những giải pháp bên dưới giúp con cảm thấy dễ chịu hơn:

5.1. Chủ động bù nước, bù điện giải cho bé

Mẹ chuẩn bị dịch uống Oresol hoặc viên Hydrite để trẻ bị tiêu chảy do uống kháng sinh bù nước, điện giải thiếu hụt. Mẹ chú ý pha dung dịch theo đúng hướng dẫn trên bao bì, đồng thời 1 lần dùng hết 1 gói hoặc 1 viên, không chia nhỏ thành nhiều lần. Ngoài ra, dung dịch phải cho bé uống hết trong 24 giờ - nếu quá thời gian này thì mẹ cần bỏ đi. 

5.2. Bổ sung thực phẩm giàu lợi khuẩn vào chế độ ăn hàng ngày

Mẹ nên bổ sung thực phẩm chứa nhiều lợi khuẩn hoặc hỗ trợ lợi khuẩn phát triển tốt vào bữa ăn hàng ngày của bé. Ví dụ như: sữa chua, súp rong biển Miso, chuối, táo, hành tây, ngũ cốc,... Qua đó ức chế hại khuẩn hoạt động để giảm tiêu chảy và bé cải thiện tiêu hóa, hấp thu rõ rệt.

5.3. Chia khẩu phần ăn thành nhiều bữa nhỏ trong ngày

Để hệ tiêu hóa trẻ bị đi ngoài do uống kháng sinh không “áp lực”, mẹ hãy chia nhỏ khẩu phần ăn mỗi ngày thành nhiều bữa nhỏ hơn (ví dụ: thay vì 3 bữa chính thì có thể tách thành 6 bữa). Ngoài ra, mẹ chuẩn bị các món nhẹ bụng, dễ tiêu như cháo hay súp để bổ sung đủ dưỡng chất cho con.

5.4. Vệ sinh cơ thể và sát khuẩn đồ dùng của trẻ kỹ càng 

Vi khuẩn/virus có thể theo chất thải của bé lây bệnh cho người xung quanh và làm trầm trọng hơn tình trạng tiêu chảy. Vì thế, mẹ nên chú ý giữ vệ sinh cơ thể trẻ kỹ càng hàng ngày để nhanh hồi sức và đảm bảo an toàn cho người chăm sóc. Cụ thể, mẹ nên thay tã ngay khi bé vừa đi ngoài xong, xử lý chất bẩn đúng cách và sát khuẩn tất cả đồ dùng của bé hàng ngày.

6. Một số lưu ý khác khi chăm sóc trẻ bị đi ngoài do uống kháng sinh

Cùng với những cách khắc phục kể trên, mẹ hãy lưu lại một số lưu ý khi tự chăm sóc bé tiêu chảy sau uống kháng sinh tại nhà bên dưới:

• Chọn thực phẩm nguồn gốc rõ ràng, sơ chế cẩn thận trước khi nấu và chế biến chín kỹ.
• Luôn vệ sinh tay thật kỹ với xà phòng trước và sau khi tiếp xúc với trẻ.
• Không tự ý cho bé dùng bất kỳ loại thuốc nào mà chưa có chỉ định của bác sĩ.
• Cho trẻ uống men vi sinh kèm theo lộ trình điều trị bằng kháng sinh mà bác sĩ hướng dẫn.

7. Cách phòng tránh bé uống thuốc kháng sinh bị tiêu chảy hiệu quả

Khi “chiếc bụng nhỏ” đã ổn định trở lại, mẹ hãy tăng cường lợi khuẩn tự nhiên cho trẻ. Đây là biện pháp hỗ trợ bé cải thiện hoạt động tiêu hóa dễ thực hiện, có thể phòng tránh tiêu chảy do uống kháng sinh hiệu quả. 

Ngoài thực phẩm tốt cho tiêu hóa ở bữa chính, mẹ có thể cho bé sử dụng sữa chua Zott Montinis ở bữa phụ. Sản phẩm lên men tự nhiên 100% nguồn sữa tươi chuẩn châu Âu với 2 chủng men L. Bulgaricus và S. Thermophilus, đồng thời thêm rễ rau diếp xoăn chứa chất xơ hòa tan Inulin. Qua đó, trẻ sớm ổn định lại hệ vi sinh và giảm tình trạng tiêu chảy. Chưa kể, Zott Montinis còn giúp trẻ tăng đề kháng nhờ bổ sung Vitamin nhóm B (B2, B6, B9).

Tùy theo sở thích của bé, mẹ cho con thử một trong các hương vị sữa chua thơm ngon sẵn có (vị nguyên bản, vị táo, vị xoài); hoặc kết hợp với trái cây tươi để đa dạng các bữa phụ. Và mẹ an tâm cho trẻ thưởng thức sữa chua Montinis hàng ngày bởi không chứa chất bảo quản, cũng như sản xuất trên dây chuyền hiện đại, khép kín chuẩn Đức.

>> Xem thêm: Có nên cho bé ăn sữa chua hàng ngày không? Lưu ý gì khi ăn mẹ cần biết?