Trẻ đi ngoài ra máu nhầy: Nguyên nhân & cách chữa hiệu quả

1. Trẻ đi ngoài ra máu nhầy là như thế nào?

Trẻ đi ngoài ra máu là tình trạng trong phân có lẫn máu. Trong đó, màu sắc của máu có thể chuyển dần từ đỏ tươi, đỏ sẫm đến đen hoàn toàn, cụ thể:

• Phân có lẫn máu đỏ tươi hoặc đỏ đậm: Điều này cho thấy máu tươi xuất phát từ vị trí chảy máu gần hậu môn như do nứt kẽ hậu môn hoặc tổn thương đại tràng dưới.
• Phân màu đen: Thường là dấu hiệu của việc chảy máu bên trong đường tiêu hóa. Khi máu đi qua dạ dày và ruột, quá trình tiêu hóa và oxy hóa sẽ khiến phân chuyển sang màu đen. Máu có thể khiến toàn bộ phân có màu đen hoặc chỉ là một phần.

2. Nguyên nhân nào khiến bé đi ngoài ra máu và nhầy?

Trẻ đi ngoài ra máu nhầy có thể do các nguyên nhân như nhiễm trùng đường ruột, bị táo bón kéo dài, dị ứng thực phẩm, thiếu vitamin K hoặc một số bệnh lý khác bao gồm bệnh kiết lỵ, bệnh Crohn, lồng ruột cấp tính, viêm loét đại tràng,...

2.1. Nhiễm trùng đường ruột

Trẻ đi ngoài có sợi máu có thể là đã bị nhiễm trùng (nhiễm khuẩn) đường ruột. Các vi khuẩn (như Salmonella, Shigella, E. coli), virus hoặc ký sinh trùng có thể xâm nhập vào đường ruột qua thực phẩm, nguồn nước hoặc tay không sạch. Khi bị nhiễm trùng, niêm mạc ruột không chỉ bị viêm, sưng và tiết nhiều dịch nhầy; mà các mao mạch nhỏ có thể vỡ gây chảy máu, khiến phân của trẻ có lẫn máu và nhầy.

2.2. Bé bị táo bón kéo dài

Trẻ bị táo bón đi ngoài ra máu thường do phân quá khô và cứng, khiến trẻ phải rặn mạnh khi đại tiện. Áp lực này làm nứt rách niêm mạc hậu môn, dẫn đến máu tươi xuất hiện ở phân hoặc trên giấy lau. Ngoài ra, chất nhầy trong phân cũng có thể xuất hiện do niêm mạc ruột tăng tiết để bôi trơn và giảm ma sát khi đi ngoài.

2.3. Dị ứng thực phẩm

Hệ tiêu hóa của trẻ em còn khá non nớt và nhạy cảm, nên một số trường hợp trẻ có thể phản ứng với protein trong sữa bò hoặc dị ứng với các thực phẩm như trứng, cá, đậu phộng, các loại hạt… Từ đó có thể gây viêm nhẹ đường ruột và khiến phân có lẫn máu nhầy.

2.4. Bệnh kiết lỵ

Kiết lỵ là một bệnh lý tiêu hóa thường gặp ở trẻ nhỏ, gây tổn thương niêm mạc đường ruột. Nguyên nhân chủ yếu do vi khuẩn Shigella hoặc ký sinh trùng xâm nhập và gây viêm đại tràng, dẫn đến các triệu chứng như đi ngoài nhiều lần, phân ít nhưng có dịch nhầy, máu hoặc bọt khí.

2.5. Một số nguyên nhân khác:

Bên cạnh những nguyên do trên, tình trạng trẻ đi ngoài có sợi máu cũng có thể đến từ các bệnh lý/ yếu tố sau:

• Polyp đại - trực tràng: Polyp đại trực tràng ở trẻ thường xuất hiện khi bé ăn nhiều chất béo, ít rau củ quả, hoặc có chế độ ăn uống thiếu lành mạnh. Hầu hết Polyp là không nguy hiểm, nhưng nếu phát triển to hoặc nhiều hơn, chúng có thể gây cản trở đường ruột. Khi bị cọ xát với phân, Polyp dễ chảy máu, khiến phân có lẫn máu.
• Bệnh Crohn: Đây là một dạng viêm ruột mạn tính có thể ảnh hưởng đến bất kỳ đoạn nào của ống tiêu hóa, từ miệng đến hậu môn. Khi ruột bị viêm lâu ngày, niêm mạc dễ bị loét và chảy máu, khiến phân của trẻ có thể lẫn máu và dịch nhầy.
• Viêm loét đại tràng: Là bệnh viêm mạn tính ở lớp niêm mạc đại tràng và trực tràng. Khi niêm mạc bị loét, các mạch máu nhỏ dễ vỡ, gây ra tình trạng đi ngoài ra máu tươi và chất nhầy.
• Lồng ruột cấp tính: Là tình trạng một đoạn ruột chui vào trong đoạn ruột kế tiếp, làm tắc nghẽn đường tiêu hóa và cản trở lưu thông máu. Khi đó, niêm mạc ruột bị thiếu máu và hoại tử, khiến bé đi ngoài ra máu, đau bụng quặn từng cơn, khóc thét, nôn ói, chướng bụng,...
• Viêm niêm mạc trực tràng: Là tình trạng viêm, kích ứng ở phần cuối của ruột già (trực tràng), gây ra các triệu chứng như đau rát, cảm giác muốn đi đại tiện liên tục (mót rặn), khiến trẻ đi ngoài ra máu nhầy hoặc phân lỏng.
• Thiếu vitamin K: Vitamin K giữ vai trò quan trọng trong quá trình đông máu tự nhiên của cơ thể. Khi thiếu hụt, cơ thể trẻ dễ bị chảy máu, trong đó có thể xảy ra chảy máu ở đường tiêu hóa, khiến máu hòa lẫn vào phân và rò ra ngoài khi đi vệ sinh.

3. Trẻ nhỏ đi ngoài ra máu có sao không?

Hiện tượng đi ngoài ra máu ở trẻ có thể xảy ra tạm thời do niêm mạc hậu môn bị tổn thương nhẹ. Đây còn có thể là một dấu hiệu cảnh báo cho các bệnh lý nguy hiểm trong đường tiêu hóa và có thể gây ra những biến chứng không tốt cho sức khỏe của bé. Hơn nữa, nếu tình trạng này kéo dài hoặc lượng máu chảy nhiều, trẻ có thể bị mất máu, dẫn đến cơ thể xanh xao, mệt mỏi và ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện. 

4. Nên làm gì khi trẻ đi ngoài ra máu? Cách chữa an toàn, hiệu quả

Khi thấy con đi ngoài ra máu hoặc trẻ táo bón đi ngoài ra máu, mẹ nên đưa trẻ đi khám để bác sĩ chẩn đoán nguyên nhân và hướng dẫn cách điều trị, chăm sóc. Không tự ý cho trẻ dùng thuốc tại nhà vì có thể khiến bệnh khó kiểm soát hoặc gây tác dụng phụ ngoài ý muốn.

Tùy thuộc vào nguyên nhân, độ tuổi, tình trạng sức khỏe của trẻ, bác sĩ sẽ cân nhắc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Dưới đây là một số phương pháp thường được sử dụng trong điều trị đi ngoài ra máu ở trẻ: 

• Sử dụng kháng sinh: Trong cách chữa trẻ đi ngoài ra máu, kháng sinh được bác sĩ chỉ định khi trẻ bị nhiễm khuẩn đường ruột hoặc các bệnh lý do vi khuẩn gây ra như kiết lỵ hay viêm ruột. Việc dùng thuốc cần có hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo đúng loại, đúng liều và tránh kháng thuốc.
• Điều trị các triệu chứng: Tùy vào triệu chứng trẻ đi ngoài ra máu, bé bị bón ra máu hoặc có kèm theo đau hoặc sốt, bác sĩ có thể kê thuốc phù hợp giúp giảm khó chịu cho bé, đồng thời hỗ trợ đường ruột sớm phục hồi.
• Bổ sung nước và điện giải: Trẻ đi ngoài ra máu trong trường hợp bị kiết lỵ rất dễ mất nước và điện giải. Việc bổ sung dung dịch oresol hoặc truyền dịch theo chỉ định giúp duy trì lượng nước trong cơ thể, ngăn ngừa kiệt sức và hỗ trợ hồi phục nhanh hơn.
• Phẫu thuật để xử lý các vấn đề về bệnh lý: Một số trường hợp bệnh lý nghiêm trọng như lồng ruột, Polyp đại tràng hoặc viêm ruột nặng bác sĩ có thể tiến hành phẫu thuật để xử lý.

5. Cách chăm sóc và phòng ngừa trẻ đi ngoài ra máu

Để tránh tình trạng bé bị bón đi cầu ra máu hoặc đi ngoài ra máu nhiều lần, mẹ có thể áp dụng một trong những cách sau:

5.1. Cách chăm sóc

Khi chăm sóc bé đi ngoài ra máu và nhầy, phụ huynh nên chú trọng xây dựng chế độ dinh dưỡng lành mạnh và hỗ trợ tiêu hóa tốt cho con. Ví dụ như tăng cường thực phẩm giàu chất xơ, cho bé ăn món mềm, dễ tiêu, uống đủ nước mỗi ngày; đồng thời vệ sinh cá nhân và khuyến khích trẻ vận động nhẹ nhàng. Cụ thể:

- Vệ sinh cá nhân cho trẻ:

Phụ huynh cần giữ vệ sinh vùng hậu môn sạch sẽ sau mỗi lần trẻ đi vệ sinh để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn, viêm hoặc kích ứng, tránh tình trạng trẻ đi ngoài ra máu hoặc bé bị bón đi cầu ra máu trở nặng hơn. Ngoài ra, mẹ cũng nên tập cho trẻ thói quen rửa tay với xà phòng diệt khuẩn sau khi đi vệ sinh và trước khi ăn.

- Cân nhắc thay đổi loại sữa phù hợp: 

Một số loại sữa giàu đạm, công thức không phù hợp có thể khiến trẻ bị táo bón ra máu hoặc dị ứng với protein sữa bò, dẫn đến đi ngoài ra máu nhầy. Nếu nghi ngờ nguyên nhân từ sữa, mẹ nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn đổi sang loại sữa dễ tiêu hóa hơn.

- Tăng cường chất xơ trong khẩu phần ăn: 

Chất xơ giúp làm mềm phân, hỗ trợ nhu động ruột hoạt động trơn tru và ngăn ngừa táo bón - nguyên nhân thường gặp khiến trẻ đi ngoài ra máu. Mẹ nên bổ sung rau xanh, củ quả và trái cây tươi vào bữa ăn hàng ngày của bé như rau mồng tơi, khoai lang, chuối, lê, cam, bưởi… Với trẻ nhỏ, mẹ có thể xay nhuyễn hoặc nấu chín kỹ để con dễ tiêu hóa hơn.

>> Xem thêm: Những cách trị táo bón cho trẻ an toàn, hiệu quả theo dân gian

- Cho trẻ thức ăn mềm, dễ tiêu hóa:

Thức ăn mềm giúp giảm áp lực lên hệ tiêu hóa, tránh làm tổn thương niêm mạc ruột và hậu môn. Mẹ nên ưu tiên chế biến các món như cháo, súp, bột, nui nấu mềm hoặc thịt cá băm nhỏ; đồng thời tránh cho con ăn các món chiên rán, cay nóng, vì có thể khiến táo bón nặng hơn và gây kích ứng đường ruột.

- Cho trẻ uống đủ nước:

Uống đủ nước giúp phân mềm hơn, hỗ trợ tiêu hóa và giảm nguy cơ nứt hậu môn khi đi ngoài. Mẹ nên khuyến khích bé uống nước lọc thường xuyên, xen kẽ với nước canh, sữa hoặc nước hoa quả loãng. Với trẻ đang bú mẹ, phụ huynh nên cho bú đúng cữ để bé nhận đủ lượng nước và dưỡng chất tự nhiên từ sữa mẹ.

- Khuyến khích trẻ vận động nhẹ nhàng:

Vận động đều đặn có thể giúp kích thích nhu động ruột, cải thiện tiêu hóa hiệu quả. Với trẻ nhỏ, mẹ có thể cho bé tập bò, đạp chân hoặc chơi các trò vận động nhẹ. Với trẻ lớn hơn, mẹ nên khuyến khích con đi bộ, chạy nhảy, đạp xe hoặc chơi các môn thể thao phù hợp độ tuổi.

5.2. Cách phòng ngừa

Phụ huynh có thể giúp phòng ngừa tình trạng trẻ đi ngoài ra máu nhầy, bằng cách cho bé ăn uống lành mạnh, bổ sung lợi khuẩn, giữ vệ sinh thực phẩm và không gian sống sạch sẽ. Đồng thời, mẹ cũng nên đảm bảo lịch tiêm chủng đầy đủ để bảo vệ sức khỏe đường ruột của trẻ.

- Xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý với lứa tuổi của trẻ:

Chế độ dinh dưỡng hàng ngày của bé cần phải cung cấp đầy đủ 4 nhóm chất thiết yếu (chất đạm, chất đường bột, chất béo, vitamin và khoáng chất). Tùy vào độ tuổi, nhu cầu năng lượng của mỗi bé sẽ khác nhau, mẹ nên cân đối lượng thực phẩm phù hợp để tránh con bị thiếu chất hoặc quá tải cho hệ tiêu hóa.

- Tăng cường thực phẩm giàu lợi khuẩn, tốt cho tiêu hóa:

Các thực phẩm giàu lợi khuẩn sẽ cân bằng hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa, giảm tình trạng trẻ bị táo bón đi ngoài ra máu và hạn chế viêm nhiễm đường ruột. Cụ thể, mẹ có thể bổ sung cho trẻ sữa chua, phô mai,... vào chế độ ăn hàng ngày. Tuy nhiên, mẹ cần lưu ý chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, vị ngọt tự nhiên để đảm bảo an toàn.

Bật mí cho mẹ sữa chua Zott Montinis hiện rất được ưa chuộng, sản phẩm làm từ 100% từ sữa tươi chuẩn Châu Âu và lên men tự nhiên với 2 chủng men L. Bulgaricus và S. Thermophilus, cùng với chất xơ hòa tan Inulin từ rễ rau diếp xoăn. Nhờ đó, khi dùng sản phẩm, bé sẽ tiêu hóa tốt hơn và góp phần cải thiện táo bón - nguyên do khiến trẻ đi ngoài có máu nhầy. Hơn nữa, sản phẩm còn bổ sung thêm vitamin nhóm B (B2, B6, B9) giúp bé tăng đề kháng, hạn chế vi khuẩn/ virus có hại xâm nhập, ảnh hưởng xấu đến hệ tiêu hóa của con.

Ngoài ra, mẹ còn có thể an tâm bổ sung sữa chua Zott Montinis cho bé mỗi ngày vì sản phẩm không chứa chất bảo quản, phù hợp cho bé từ 6 tháng thưởng thức. Cùng với đó là 3 vị thơm ngon (vị nguyên bản, vị xoài và vị táo), mẹ cho con dùng trực tiếp hay kết hợp cùng trái cây (để bổ sung chất xơ) đều ngon miệng.

>> Xem thêm: Trẻ mấy tháng ăn được sữa chua và hướng dẫn cách ăn

- Đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm: 

Khi chọn thực phẩm để nấu ăn cho con, mẹ cần lựa chọn kỹ càng, đảm bảo tươi sạch và chế biến đúng cách để hạn chế vi khuẩn, ký sinh trùng gây hại. Mẹ tránh cho trẻ ăn đồ sống, tái hoặc thực phẩm đã để lâu ngoài môi trường. Ngoài ra, dụng cụ nấu ăn, bình sữa, chén bát của trẻ… mẹ cũng nên tiệt trùng thường xuyên để đảm bảo an toàn cho hệ tiêu hóa còn non nớt.

- Người chăm sóc vệ sinh tay sạch khi tiếp xúc với trẻ:

Trước và sau khi tiếp xúc, chăm sóc hoặc cho trẻ ăn, người lớn cần rửa tay kỹ bằng xà phòng và nước sạch. Đây là cách đơn giản nhưng rất hiệu quả để ngăn ngừa lây nhiễm vi khuẩn, virus đường ruột từ tay sang trẻ; giảm nguy cơ mắc các bệnh tiêu hóa và nhiễm khuẩn đường ruột.

- Tiêm phòng cho trẻ đầy đủ:

Tiêm chủng đúng và đủ lịch giúp tăng cường khả năng miễn dịch, bảo vệ trẻ khỏi nhiều bệnh truyền nhiễm có thể gây viêm nhiễm hoặc tổn thương đường ruột. Vì thế, phụ huynh nên theo dõi sát sao lịch tiêm và đưa trẻ đi tiêm phòng đầy đủ để ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh.

- Đảm bảo môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng:

Không gian sống của trẻ cần được giữ vệ sinh thường xuyên, tránh ẩm mốc, ruồi muỗi và bụi bẩn; vì những tác nhân này dễ mang mầm bệnh. Ngoài ra, phòng ở của trẻ cũng nên được lau chùi, khử khuẩn định kỳ cho sạch sẽ, thoáng mát giúp trẻ ít bị nhiễm khuẩn đường ruột, hạn chế tình trạng trẻ đi ngoài ra máu nhầy.