Trẻ đi ngoài phân chua nguyên nhân do đâu? Cách xử lý hiệu quả

1. Trẻ đi phân có mùi chua bình thường hay bất thường?

Trẻ đi ngoài có mùi chua là hiện tượng thường gặp do hệ tiêu hóa non nớt, chưa thể hấp thu dưỡng chất một cách hoàn thiện. Do đó, nếu thỉnh thoảng bé đi ngoài có mùi chua nhẹ và không kèm theo bất kỳ triệu chứng nào khác, thì là biểu hiện hoàn toàn bình thường, phụ huynh không cần quá lo lắng.

Nhưng mẹ không nên chủ quan, cần tìm ra nguyên nhân để có hướng xử trí phù hợp, tránh ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe của bé. Bởi một số trường hợp, nếu bé đi ngoài phân chua, lỏng kéo dài kèm một số dấu hiệu như lẫn máu trong phân, sốt, nôn mửa, đau bụng, quấy khóc… rất có thể đường tiêu hóa đang gặp vấn đề bất thường.

2. Nguyên nhân khiến trẻ đi ngoài phân chua

Tình trạng đi ngoài phân chua ở trẻ có thể do hệ tiêu hóa còn non nớt chưa hấp thu hết dinh dưỡng, đặc biệt là đường lactose hoặc tinh bột. Một số nguyên nhân khác có thể bao gồm nhiễm khuẩn đường ruột, tác dụng phụ của thuốc kháng sinh hoặc các bệnh lý tiềm ẩn như xơ nang. Cụ thể như sau:

2.1. Trẻ không hấp thu hết dưỡng chất

Như đã đề cập, hệ tiêu hóa của trẻ trong những năm đầu đời khá non yếu, khó hấp thu hết các chất dinh dưỡng được nạp vào. Khi đó, lượng đường và dinh dưỡng dư thừa sẽ gây kích ứng dạ dày, tạo điều kiện cho hại khuẩn phát triển, dẫn đến phân có mùi chua.

Bên cạnh đó, trong giai đoạn ăn dặm, nếu trẻ được cho ăn quá nhiều tinh bột có thể làm quá tải hệ tiêu hóa, khiến trẻ đi phân lỏng có mùi chua kèm sủi bọt.

2.2. Hệ vi sinh đường ruột bị mất cân bằng

Hệ vi sinh đường ruột cân bằng (85% lợi khuẩn, 15% hại khuẩn) là điều kiện đảm bảo trẻ tiêu hóa khỏe, hấp thu tốt, đi ngoài ổn định. Vì thế, nếu trẻ bị nhiễm khuẩn đường ruột, ngộ độc thực phẩm… sẽ khiến hại khuẩn sinh sôi nhanh chóng gây mất cân bằng hệ vi sinh, từ đó làm trẻ đi ngoài phân chua bất thường.

2.3. Tác dụng của thuốc kháng sinh

Một số trường hợp bé đi ngoài phân chua sau một thời gian dùng thuốc kháng sinh, như tác dụng phụ không mong muốn. Bởi kháng sinh có thể tiêu diệt cả vi khuẩn có lợi và có hại tại đường ruột, dẫn đến hệ vi sinh mất cân bằng, gây rối loạn tiêu hóa và xuất hiện mùi chua trong phân.

2.4. Trẻ không dung nạp đường lactose

Bé đi phân lỏng có mùi chua có khả năng do cơ thể chưa đủ enzyme để phân giải đường lactose trong sữa/ thực phẩm. Ngoài biến đổi mùi của phân, việc không dung nạp được lactose còn khiến bé gặp tình trạng chướng bụng, đầy hơi, đôi khi đi ngoài lẫn bọt…

2.5. Bé đi ngoài có mùi chua do bệnh lý

Bên cạnh những yếu tố kể trên, tình trạng trẻ đi phân có mùi chua cũng có thể do:

• Bệnh Crohn: Là bệnh viêm ruột mãn tính gây cản trở quá trình hấp thu dinh dưỡng, khiến trẻ đi phân chua lỏng, có lẫn máu, đau bụng, khó chịu, mệt mỏi, sốt, nôn ói…
• Bệnh xơ nang: Bệnh khiến chất nhầy và dịch tiêu hóa dính đặc, làm enzyme tuyến tụy không thể di chuyển đến ruột non để phân hủy và hấp thu dinh dưỡng từ thức ăn. Từ đó không chỉ gây nên các triệu chứng về tiêu hóa (bao gồm phân có mùi chua), mà còn có thể gây tắc nghẽn đường hô hấp nếu không được can thiệp sớm.

3. Cách chăm sóc giúp trẻ đi ngoài phân chua sớm cải thiện

Nếu trẻ đi ngoài phân chua nhẹ và không kèm biểu hiện bất thường, phụ huynh có thể giúp con cải thiện bằng cách điều chỉnh chế độ dinh dưỡng như bổ sung lợi khuẩn, tăng cường chất xơ, hạn chế một số thực phẩm. Đồng thời chú ý giữ vệ sinh cho trẻ, kết hợp massage, tập thể dục, hoặc bổ sung men vi sinh, men tiêu hóa nếu phù hợp.

3.1. Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng của trẻ

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong việc giúp hệ tiêu hóa của trẻ sớm phục hồi. Trong đó, với trẻ bú mẹ hoàn toàn, mẹ nên duy trì cho trẻ bú mẹ đều đặn, vì sữa mẹ chứa nhiều lợi khuẩn và kháng thể tự nhiên giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Đồng thời, mẹ cần điều chỉnh chế độ ăn của bản thân, hạn chế đồ ăn nhiều dầu mỡ, đồ cay nóng, thực phẩm lên men hoặc có vị chua. Với trẻ bú sữa công thức, mẹ nên chọn loại sữa giàu chất xơ để hỗ trợ tiêu hoá, giúp phân trẻ mềm và dễ đi ngoài hơn.

Với trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên (đã ăn dặm), ngoài đảm bảo chế độ ăn đủ 4 nhóm chất (chất đạm, tinh bột, chất béo, vitamin và khoáng chất), mẹ cần chú trọng bổ sung lợi khuẩn (nhất là 2 chủng men L. Bulgaricus và S. Thermophilus) để giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Nhờ đó hỗ trợ con tiêu hóa và hấp thu hiệu quả, đồng thời ngăn ngừa các vấn đề rối loạn thường gặp.

*Mách nhỏ: Mẹ có thể thêm vào thực đơn của trẻ các thực phẩm giàu lợi khuẩn, điển hình như sữa chua Zott Montinis được lên men tự nhiên từ 100% sữa bò tươi cao nguyên Bavaria (Đức), chứa 2 chủng men L. Bulgaricus và S. Thermophilus, kết hợp cùng chất xơ hòa tan Inulin từ rễ rau diếp xoăn. Những dưỡng chất quý này giúp hệ vi sinh đường ruột của trẻ giữ trạng thái cân bằng, qua đó tăng cường sức khỏe tiêu hóa thuận lợi.

Chưa kể, sữa chua Zott Montinis còn “ghi điểm” khi bổ sung các vitamin nhóm B giúp nâng cao sức đề kháng cho bé. Đặc biệt, sản phẩm được sản xuất trên dây chuyền hiện đại chuẩn Đức, không chất bảo quản, an toàn cho bé từ 6 tháng tuổi trở lên. Cùng 3 hương vị thơm ngon (vị nguyên bản, vị xoài, vị táo) để mẹ có thể lựa chọn theo khẩu vị của bé, ăn trực tiếp hay kết hợp cùng trái cây/ ngũ cốc đều ngon hấp dẫn.

>> Tham khảo thông tin chi tiết về sữa chua Zott Montinis và đặt mua nhanh chóng tại đây!

3.2. Đảm bảo vệ sinh cho trẻ

Vệ sinh kém có thể khiến vi khuẩn dễ xâm nhập và làm rối loạn tiêu hoá. Vì thế, khi chăm sóc con mẹ lưu ý rửa tay sạch trước khi pha sữa, cho bé ăn hoặc bế bé. Song song cần tiệt trùng bình sữa, núm ti, muỗng và bát ăn dặm mỗi ngày; cũng như đảm bảo nguồn nước và thực phẩm chế biến cho bé luôn sạch và an toàn. Ngoài ra, mẹ nên thường xuyên thay tã, rửa sạch vùng kín cho trẻ sau khi đi ngoài, nhằm tránh hăm tã hoặc nhiễm khuẩn.

3.3. Tham khảo bác sĩ bổ sung men vi sinh

Nếu con đi ngoài phân chua do dùng kháng sinh, phụ huynh có thể tham khảo ý kiến bác sĩ về một số sản phẩm men vi sinh phù hợp giúp bổ sung lợi khuẩn. Lưu ý, việc cho trẻ sử dụng cần tuân theo hướng dẫn, không tự ý tăng giảm liều lượng.

>> Xem thêm: Có nên dùng men vi sinh trị táo bón cho bé? 3 điều cần biết

3.4. Một số lưu ý khác

• Cho trẻ bú hoặc ăn đúng giờ, tránh để trẻ đói hoặc ăn quá no.
• Không nên đổi sữa công thức liên tục, vì dễ khiến hệ tiêu hoá của bé bị rối loạn.
• Thường xuyên giặt giũ chăn màn, vỏ gối, vệ sinh đồ chơi của trẻ để tránh lây nhiễm vi khuẩn, virus.
• Không tự ý áp dụng các mẹo dân gian từ thảo dược thiên nhiên có thể khiến trẻ bị nhiễm trùng.
• Cho trẻ vận động nhẹ nhàng hoặc massage bụng theo chiều kim đồng hồ sẽ giúp kích thích nhu động ruột.