Trẻ bị nôn liên tục phải làm sao? Nguyên nhân & Cách xử lý

1. Nguyên nhân trẻ bị nôn liên tục là gì?

Trẻ ói liên tục có thể do hệ tiêu hóa của con chưa hoàn thiện, dị ứng sữa hoặc liên quan đến các bệnh lý như viêm dạ dày ruột, trào ngược dạ dày, cảm lạnh,... Để hiểu rõ chi tiết từng nguyên nhân, mẹ tham khảo nội dung sau đây:

1.1. Hệ tiêu hóa của trẻ vẫn chưa hoàn thiện

Trong những ngày đầu, trẻ sơ sinh thường nôn trớ sau khi bú. Nguyên nhân là vì hệ tiêu hóa của con lúc này vẫn đang trong quá trình làm quen với việc tiêu hóa thức ăn. Tình trạng này sẽ dần cải thiện khi đường ruột của con ổn định hơn.

1.2. Dị ứng sữa

Một số trẻ có thể bị dị ứng sữa với các biểu hiện như nôn ói, tiêu chảy, phát ban, ngứa da hoặc khó chịu sau khi uống sữa. Với sữa tươi hoặc công thức được làm từ sữa bò, nhiều bé gặp tình trạng dị ứng đạm sữa bò. Điều này xảy ra là do hệ miễn dịch của trẻ chưa hoàn thiện, nhầm lẫn đạm sữa bò là “tác nhân lạ” và gây ra phản ứng dị ứng. 

Tuy nhiên, rất khó để xác định trẻ bị dị ứng với đạm sữa bò hoặc các thành phần khác trong sữa. Vì thế tốt nhất, cha mẹ nếu nghi ngờ nên đưa bé đến bác sĩ để được chỉ định thực hiện các xét nghiệm phù hợp.

1.3. Viêm dạ dày ruột

Đây là tình trạng đường tiêu hóa của trẻ bị nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc virus tấn công. Các triệu chứng dễ nhận biết như trẻ bị nôn liên tục, đi ngoài phân lỏng hoặc tiêu chảy nhẹ, đau bụng, chán bú/ăn,...

1.4. Trào ngược dạ dày

Trẻ nhỏ cũng có thể gặp tình trạng trào ngược dạ dày như người lớn. Nguyên nhân là do hệ tiêu hóa của bé, đặc biệt là cơ thắt dạ dày - thực quản còn yếu nên dễ khiến trẻ bị nôn ngay sau khi bú. Tuy nhiên, tình trạng này thường mang tính sinh lý và sẽ tự cải thiện khi hệ tiêu hóa của con phát triển hoàn thiện hơn.

1.5. Cảm lạnh

Trẻ nhỏ dễ bị cảm lạnh vì hệ miễn dịch của con vẫn còn yếu ớt. Tình trạng này gây ra các triệu chứng ở trẻ như sổ mũi, ho, nôn nhưng không sốt,... 

1.6. Nhiễm trùng tai

Đây là bệnh lý phổ biến ở trẻ nhỏ, nguyên nhân là do ống tai của trẻ nằm ngang, thay vì nằm dọc như người lớn. Khi bị nhiễm trùng tai, trẻ bị nôn liên tục nhưng không kèm sốt. Ngoài ra, con có các triệu chứng khác như đau 1 hoặc 2 bên tai, hay đưa tay gãi tai, tiêu chảy,... 

1.7. Lồng ruột

Lồng ruột xảy ra khi 1 phần ruột bị tổn thương và trượt vào 1 đoạn ruột khác. Tình trạng này khiến trẻ bị nôn nhưng không sốt, đau bụng dữ dội, mệt mỏi, đi phân có máu hoặc chất nhầy,... 

1.8. Hẹp môn vị

Đây là hiện tượng khi lỗ thông giữa dạ dày và ruột bị tắc nghẽn hoặc quá hẹp. Trẻ bị hẹp môn vị dạ dày có thể nôn dữ dội sau khi bú, kèm theo các triệu chứng khác như táo bón, ít đi ngoài, mất nước (môi khô, nước tiểu ít, có màu vàng sẫm,...).

2. Trẻ bị nôn ói liên tục có sao không?

Nếu trẻ bị nôn liên tục do hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, tuy không nguy hiểm nhưng có thể khiến con bị mất nước. Trường hợp liên quan đến bệnh lý thì cần can thiệp y tế để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe của con. Vì thế, mẹ nên liên tục theo dõi con và ghi chú lại những biểu hiện đi kèm để thông báo đến bác sĩ.

3. Trẻ ói liên tục phải làm sao? Gợi ý cho mẹ cách chăm sóc khi trẻ bị nôn nhiều

Khi trẻ bị nôn liên tục, mẹ nên có giải pháp xử lý tại chỗ, sau đó áp dụng các cách chăm sóc con phù hợp như theo dõi dấu hiệu mất nước, bù nước, xây dựng chế độ ăn uống phù hợp,... Chi tiết như sau:

3.1. Xử lý khi trẻ bị nôn ói

Ngay khi thấy trẻ nôn ói, mẹ cần nghiêng đầu con sang 1 bên để tránh hít phải chất nôn. Trường hợp trẻ ói khi đang ngủ, mẹ nên để con nằm yên, kê cao đầu và nghiêng người con sang 1 bên để tránh trào ngược và hít dịch nôn. Sau đó, mẹ lau sạch chất nôn trong mũi, miệng và vệ sinh cơ thể hoặc thay quần áo cho trẻ nếu cần. Mẹ lưu ý không bế xốc trẻ lên khi đang nôn trớ vì có thể làm tăng nguy cơ trào dịch ói vào phổi.

3.2. Theo dõi dấu hiệu trẻ bị mất nước

Sau khi trẻ nôn, mẹ nên theo dõi các dấu hiệu mất nước ở con. Nếu trẻ có các dấu hiệu mất nước nhẹ như môi hơi khô, khát nước thì cha mẹ cần bù nước cho con và theo dõi thêm. Trường hợp con có những dấu hiệu như môi khô nhiều, mắt trũng, khóc không ra nước mắt, tiểu ít, tay chân lạnh, lờ đờ,... thì cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được can thiệp kịp thời.

3.3. Bù nước cho con

Với trẻ bị nôn liên tục, mẹ nên tìm cách bổ sung nước để bù vào lượng chất lỏng mất đi. Với trẻ dưới 6 tháng tuổi, mẹ chỉ cần tăng cữ bú theo nhu cầu của con, vì sữa là nguồn bổ sung chất lỏng chủ yếu cho con trong giai đoạn này. Với trẻ lớn hơn, mẹ có thể cho con uống thêm nước lọc, dung dịch ORS (theo chỉ định của bác sĩ), nước súp,... Mẹ nên cho con uống từng ngụm 1, đút chậm mỗi 1-2 phút bằng thìa nhỏ để hạn chế trẻ bị ói. 

3.4. Xây dựng chế độ ăn uống phù hợp

Nếu trẻ chưa ăn dặm, mẹ nên ưu tiên cho con uống sữa mẹ vì đây là nguồn dinh dưỡng tốt và dễ tiêu hóa nhất với trẻ. Mẹ nên cho trẻ bú 5-10 phút, ngưng 30 phút rồi bú tiếp để tránh con bị nôn trở lại. Với bé lớn hơn, mẹ không nên ép con ăn trong 24 giờ đầu sau khi ói, vì lúc này hệ tiêu hóa của con vẫn còn nhạy cảm. Sau thời gian này, mẹ nên cho con ăn các món lỏng dễ tiêu hóa (như cháo súp, sữa chua,...), và hạn chế các món nhiều chất béo gây khó tiêu.

4. Khi nào cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ?

Nếu trẻ bị nôn liên tục, kéo dài hơn 24 tiếng hoặc có các dấu hiệu sau đây, cha mẹ cần đưa trẻ đi thăm khám ngay:

• Trẻ có dấu hiệu mất nước vừa và nặng (môi khô nhiều, mắt trũng, khóc không ra nước mắt, tiểu ít hoặc không đi tiểu, tay chân lạnh, lờ đờ,...).
• Trẻ ói ra dịch có màu bất thường (đỏ, nâu, vàng hoặc xanh).
• Trẻ đau bụng nhiều.
• Trẻ đi tiêu ra máu.
• Trẻ sốt cao hơn 38.5 độ C trong 3 ngày hoặc sốt cao hơn 39 độ C. 
• Trẻ lờ đờ, mệt mỏi, quấy khóc bất thường.
• Trẻ có dấu hiệu co giật.

5. Làm sao để ngăn ngừa tình trạng bé nôn ói liên tục?

Mẹ có thể tham khảo các biện pháp phòng tránh tình trạng trẻ ói liên tục như chăm sóc hệ tiêu hóa của con, đảm bảo thức ăn của trẻ luôn được chế biến sạch sẽ, khuyến khích con vận động thường xuyên,.... Dưới đây là chi tiết từng giải pháp giúp mẹ nắm rõ hơn:

• Chăm sóc “chiếc bụng nhỏ” của con: Để tăng cường sức khỏe hệ tiêu hóa còn non nớt của con, mẹ nên cho con ăn các loại thực phẩm dễ tiêu hóa như cháo thịt gà, thịt heo nạc nấu với cà rốt, bí đỏ, khoai tây…. Ngoài ra, mẹ cũng con bổ sung lợi khuẩn để cân bằng hệ vi sinh đường ruột, giúp trẻ có hệ đường ruột khỏe mạnh hơn. Một trong những nguồn lợi khuẩn an toàn, dễ sử dụng cho bé là sữa chua. Không chỉ bổ sung Probiotic, chế phẩm này còn giàu Canxi, Vitamin và Protein có lợi cho quá trình phát triển của con.

Nếu mẹ chưa biết lựa chọn loại sữa chua nào giàu lợi khuẩn, bổ dưỡng và thơm ngon cho con thì sữa chua Zott Montinis là gợi ý không thể bỏ qua. Sản phẩm nổi bật vì được lên men tự nhiên với 2 chủng men Lactobacillus Bulgaricus và Streptococcus Thermophilus, kết hợp cùng chất xơ hòa tan Inulin từ rễ rau diếp xoăn. Nhờ đó giúp hệ tiêu hóa của bé hoạt động ổn định hơn, giảm tình trạng rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy hoặc đi ngoài phân lỏng. Đồng thời, sản phẩm còn chứa Vitamin nhóm B (B2, B6, B9) giúp trẻ tăng cường đề kháng tự nhiên. 

Đặc biệt, sữa chua Zott Montinis được làm từ 100% sữa tươi chuẩn Châu Âu, ứng dụng quy trình sản xuất hiện đại, khép kín và không chứa chất bảo quản. Vì thế mẹ an tâm cho trẻ từ 6 tháng trở nên thưởng thức sản phẩm với nhiều hương vị thơm ngon (vị nguyên bản, vị táo, vị xoài) - dùng trực tiếp hoặc kết hợp với trái cây đều cực hấp dẫn.

>> Truy cập tại đây để mua ngay sữa chua Zott Montinis thơm ngon cho bé yêu thưởng thức mẹ nhé!

• Đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm: Với thức ăn của trẻ, mẹ nên chọn thực phẩm tươi sạch, có nguồn gốc rõ ràng và đảm bảo chế biến chín kỹ, hợp vệ sinh để tránh nguy cơ gây nhiễm trùng đường ruột.
• Khuyến khích trẻ vận động thường xuyên: Vận động thể chất hỗ trợ tăng cường nhu động ruột, giúp trẻ tiêu hóa tốt hơn. Nếu trẻ còn nhỏ, mẹ có thể hỗ trợ con vận động bằng bài tập đạp xe - thực hiện bằng cách giữ 2 chân của con rồi gập lên bụng như động tác đạp xe. Với bé lớn hơn, mẹ nên cùng con vui đùa, tham gia các trò chơi vận động hoặc chơi các môn thể thao phù hợp với độ tuổi (đi bộ, bơi lội…).
• Vệ sinh cơ thể cho trẻ sạch sẽ: Mẹ nên tạo cho con thói quen rửa tay sạch sẽ sau khi vui chơi, đi vệ sinh và trước bữa ăn để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột. Đồng thời, việc giữ vệ sinh sạch sẽ cho cơ thể của con cũng rất cần thiết để hạn chế nguy cơ vi khuẩn hình thành và gây ra các bệnh về tiêu hóa.

6. Câu hỏi thường gặp

Sau đây là giải đáp cho các băn khoăn thường gặp giúp mẹ hiểu rõ hơn về tình trạng trẻ bị nôn liên tục: 

6.1 Trẻ bị nôn nên uống gì để bù nước?

Mẹ có thể cho con uống sữa, nước lọc, dung dịch Oresol (theo chỉ định của bác sĩ) để bù lượng nước mất đi sau khi nôn.

6.2 Trẻ nôn liên tục nên uống thuốc gì?

Khi trẻ ói liên tục, mẹ không nên tự ý cho trẻ sử dụng thuốc. Thay vào đó, mẹ nên đưa trẻ thăm khám và uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của con.