Trẻ bị đau bụng: 12 Nguyên nhân thường gặp & Cách điều trị
Khi chăm sóc con nhỏ, cha mẹ thường gặp tình trạng trẻ bị đau bụng nhưng không rõ nguyên nhân do đâu và làm sao để khắc phục. Bài viết sau đây sẽ giúp cha mẹ giải đáp băn khoăn này để có giải pháp chăm sóc hệ tiêu hóa của con thêm khỏe mạnh. Tìm hiểu ngay nhé!
1. Bé hay bị đau bụng là tình trạng thế nào? Các dấu hiệu trẻ đau bụng
Đây là tình trạng trẻ em bị đau ở giữa bụng hoặc quanh rốn. Với các bạn nhỏ chưa thể nói, cha mẹ có thể thấy con quấy khóc, cong người và vẻ mặt nhăn nhó. Những bé lớn hơn sẽ than phiền về tình trạng đau bụng, thậm chí có thể chỉ ra vị trí đau và mô tả mức độ đau. Ngoài ra, tùy vào nguyên nhân gây đau bụng, trẻ có thêm các triệu chứng khác như nôn mửa, tiêu chảy, táo bón, sốt,...
2. Vì sao trẻ bị đau bụng? 12 Nguyên nhân bé bị đau bụng mẹ nên biết
Trẻ em bị đau bụng có thể do rối loạn tiêu hóa, táo bón, viêm dạ dày ruột do virus, viêm ruột thừa, tắc ruột, lồng ruột,... Dưới đây là chi tiết từng nguyên nhân giúp mẹ nắm rõ hơn về tình trạng của con:
2.1 Căng thẳng hoặc lo lắng quá mức
Các nghiên cứu cho thấy hệ thần kinh ruột liên kết chặt chẽ với não bộ nên tâm lý lo âu dễ dẫn đến rối loạn tiêu hóa tạm thời. Vì thế, trẻ thay đổi môi trường sống (như bắt đầu đi học, đi du lịch,..) dễ gặp tâm lý căng thẳng hoặc lo lắng quá mức, dẫn đến đau bụng.
2.2 Đau bụng Colic
Đau bụng Colic hay còn gọi là đau bụng dạ đề khiến trẻ sơ sinh quấy khóc dữ dội vào chiều tối, thường kéo dài trên 3 giờ mỗi ngày. Dù không nguy hiểm nhưng hội chứng Colic gây nhiều lo lắng cho cha mẹ. Tình trạng này thường gặp ở trẻ 2-16 tuần tuổi và sẽ tự cải thiện sau vài tuần khi hệ tiêu hóa của con hoàn thiện hơn.
2.3 Rối loạn tiêu hóa
Rối loạn tiêu hóa là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến trẻ bị đau bụng. Trẻ có thể cảm thấy đau rát vùng giữa xương ức và rốn, đầy hơi hoặc khó chịu ở bụng trên. Điều này xảy ra khi hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch còn non nớt, dễ bị vi khuẩn - virus tấn công hoặc bị ảnh hưởng bởi thói quen ăn uống không đảm bảo vệ sinh. Ngoài ra, việc dùng kháng sinh kéo dài, ăn phải thực phẩm kém vệ sinh,... cũng làm tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa.
>> Xem thêm: Trẻ bị rối loạn tiêu hóa bao lâu thì khỏi?
2.4 Dị ứng thực phẩm
Đây là một trong những nguyên nhân khiến trẻ bị đau bụng, tiêu chảy hoặc nổi mẩn đỏ ngay sau khi ăn những loại thực phẩm dễ gây dị ứng như trứng, hải sản, đậu phộng,... Một số trẻ có cơ địa nhạy cảm sẽ tái phát nhiều lần nếu mẹ không xác định và loại bỏ đúng tác nhân gây dị ứng.
2.5 Nuốt dị vật
Trẻ nhỏ thường có thói quen đưa đồ vật vào miệng để cảm nhận bằng vị giác. Điều này gây nguy cơ trẻ nuốt phải dị vật có kích thước nhỏ, dẫn đến các triệu chứng như đau bụng, nôn mửa, chảy nước dãi, bỏ ăn, đi ngoài phân đen,...
>> Xem thêm: Trẻ đi ngoài màu xanh đen do đâu? Cách khắc phục cho mẹ
2.6 Viêm dạ dày ruột do virus
Đây là bệnh viêm đường ruột do virus gây ra, dễ lây lan, đặc biệt trong các môi trường tập thể như nhà trẻ, trường học. Bệnh gây ra các triệu chứng như trẻ bị đau bụng, đau quặn bụng, tiêu chảy, nôn, buồn nôn,...
2.7 Viêm ruột thừa
Bé trên 5 tuổi có thể bị đau bụng do viêm ruột thừa thường đau ở vùng quanh rốn trước, sau đó lan xuống bụng phải. Cơn đau trở nên dữ dội hơn khi bé cử động, kèm theo các dấu hiệu khác như biếng ăn/bú, buồn nôn, nôn mửa,... Tình trạng này cần can thiệp y tế sớm để phòng tránh vỡ ruột thừa có thể nguy hiểm đến tính mạng của trẻ.
2.8 Tắc ruột
Đây là hiện tượng thức ăn hoặc chất lỏng không thể đi qua ruột non hoặc đại tràng của trẻ. Nguyên nhân có thể do giun đũa, trẻ nuốt dị vật hoặc hoặc liên quan đến một số bệnh lý (như đường ruột bị hẹp, liệt ruột,...). Trẻ có các biểu hiện nhận biết như đau bụng, nôn ra thức ăn, có mật xanh hoặc vàng, chướng bụng,...
2.9 Lồng ruột
Lồng ruột là tình trạng 1 đoạn ruột chui vào trong lòng 1 đoạn ruột kế cận, làm tắc nghẽn đường ruột. Các triệu chứng thường gặp là trẻ bị đau bụng, quấy khóc nhiều, không bú/ăn được, nôn ói ra thức ăn hoặc dịch vàng, dịch xanh, da tái nhợt sau vào giờ, đi ngoài máu tươi hoặc màu nâu sau 6-12 tiếng,...
2.10 Ngộ độc thực phẩm
Ngộ độc thực phẩm xuất hiện nhanh chóng sau khi trẻ ăn phải thức ăn ôi thiu, nhiễm khuẩn hoặc chế biến không sạch. Mẹ có thể thấy bé bị đau bụng quặn từng cơn, tiêu chảy có thể kèm máu nhầy, buồn nôn, nôn liên tục,....
2.11 Nhiễm trùng đường tiết niệu
Hiện tượng này có thể gặp ở trẻ từ 1-5 tuổi, đặc biệt là bé gái. Nhiễm trùng đường tiết niệu có thể khiến con bị đau ở vùng bụng và bàng quang, cảm thấy đau rát mỗi khi đi tiểu, tiểu ít, có máu trong nước tiểu,...
2.13 Viêm họng liên cầu khuẩn
Đây là tình trạng nhiễm trùng họng do vi khuẩn Streptococcus gây ra, thường gặp ở trẻ trên 2 tuổi. Các triệu chứng bao gồm bé bị đau bụng, đau họng, sốt, táo bón,...
3. Trẻ bị đau bụng có nguy hiểm không?
Trẻ đau bụng đôi khi là rối loạn tiêu hóa nhẹ nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý nguy hiểm như viêm ruột thừa, lồng ruột, tắc ruột… Vì vậy, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để bác sĩ xác định nguyên nhân và điều trị hiệu quả, tránh ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của con.
4. Cách điều trị trẻ bị đau bụng
Bé bị đau bụng phải làm sao? Tùy vào mức độ bệnh, bác sĩ có thể chỉ định các loại thuốc cải thiện triệu chứng (thuốc giảm đau, thuốc kháng sinh,...) hoặc áp dụng các biện pháp khác như dẫn chất lỏng qua đường mũi, truyền dịch tĩnh mạch,... Chi tiết từng phương pháp như sau:
4.1 Sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ
Để làm dịu cơn đau bụng ở trẻ, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc giảm đau (paracetamol), thuốc kháng sinh với liều lượng phù hợp với độ tuổi và cân nặng của trẻ. Lưu ý, cha mẹ không nên tự ý dùng thuốc cho trẻ khi chưa có chỉ định của bác sĩ để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của con.
4.2 Các phương pháp điều trị khác
Với trường hợp trẻ em bị đau bụng nặng cần nhập viện, bác sĩ có thể áp dụng các cách điều trị chuyên sâu. Chẳng hạn như dẫn chất lỏng qua đường mũi, truyền dịch tĩnh mạch, phẫu thuật,...
5. Chăm sóc trẻ bị đau bụng tại nhà như thế nào?
Khi trẻ hay bị đau bụng, mẹ nên cho trẻ dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, bổ sung nước cho con, cho trẻ ăn các món lỏng, dễ tiêu hóa,... Dưới đây là chi tiết từng phương pháp chăm sóc để mẹ nắm rõ hơn:
- Cho trẻ dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ: Mẹ cần cho con uống thuốc đúng liều lượng và thời gian theo đơn để đảm bảo hiệu quả điều trị và tránh những tác động không mong muốn đến sức khỏe.
- Bổ sung nước cho con đầy đủ: Với trẻ dưới 6 tháng tuổi, mẹ chỉ cần tăng số cữ bú vì sữa là nguồn cung cấp chất lỏng chính trong giai đoạn này. Với trẻ lớn hơn, mẹ có thể cho con uống nước lọc, dung dịch Oresol (có chỉ định từ bác sĩ), nước súp… để bù nước và điện giải.
- Cho con ăn các món lỏng, dễ tiêu hóa: Nếu trẻ đã ăn dặm, mẹ nên cho con ăn cháo lỏng, bổ sung các thực phẩm như thịt gà, cá, các loại đậu, rau lá xanh (cải xoăn, bông cải xanh,...), quả bơ,... Nhờ đó giúp con dễ tiêu hóa và cải thiện sức khỏe đường ruột.
- Không nên ép con ăn, cho trẻ ăn từng chút: Khi đau bụng, trẻ thường chán ăn hoặc dễ buồn nôn. Vì vậy, mẹ chỉ nên cho con ăn từng chút một, nhằm cung cấp đủ dinh dưỡng mà không gây khó chịu.
- Chườm ấm bụng cho con: Mẹ dùng khăn nhúng vào nước ấm và chườm lên bụng trẻ. Hơi ấm và sức nặng từ khăn sẽ giúp con cảm thấy dễ chịu hơn và làm dịu cơn đau.
- Cho con nghỉ ngơi hợp lý: Mẹ nên để trẻ nghỉ ngơi đầy đủ, hạn chế vận động mạnh để cơ thể hồi phục tốt hơn.
6. Khi nào cần đưa trẻ thăm khám bác sĩ?
Nếu trẻ bị đau bụng kèm theo các dấu hiệu sau, cha mẹ nên đưa con đến gặp bác sĩ ngay để có giải pháp can thiệp kịp thời:
- Trẻ nôn nhiều hơn 24 giờ hoặc ói liên tục ra thức ăn, dịch màu xanh hoặc vàng,...
- Trẻ bị tiêu chảy quá nhiều, có dấu hiệu mất nước (môi khôi, lờ đờ,...), phân hôi tanh, có đàm máu,...
- Trẻ bị sốt.
- Trẻ bị đau bụng lan xuống vùng bẹn, khó đi tiểu, da nổi mẩn đỏ,....
- Da của trẻ chuyển sang màu vàng.
>> Xem thêm: Cách bù nước cho trẻ bị tiêu chảy hiệu quả, cha mẹ cần biết
7. Bí quyết chăm sóc hệ tiêu hóa của con, ngăn ngừa tình trạng đau bụng
Sau khi đã tìm hiểu về tình trạng trẻ bị đau bụng, cha mẹ cũng nên chủ động chăm sóc hệ tiêu hóa của con để ngăn ngừa tình trạng này tái phát. Các giải pháp phòng ngừa như lựa chọn thực phẩm tươi sạch, đảm bảo an toàn vệ sinh khi chế biến đồ ăn cho con,... Chi tiết như dưới đây:
- Mẹ nên chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, chế biến thức ăn đảm bảo vệ sinh nhằm tránh nguy cơ gây nhiễm khuẩn đường ruột.
- Mẹ chăm sóc hệ tiêu hóa của trẻ với chế độ dinh dưỡng phù hợp, bổ sung nhiều chất xơ (rau xanh, trái cây,...) giúp đường ruột của trẻ hoạt động thuận lợi. Đồng thời, mẹ nên bổ sung lợi khuẩn giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ con tiêu hóa và hấp thu tốt hơn.
Một nguồn cung cấp lợi khuẩn dồi dào và phù hợp với trẻ nhỏ là sữa chua. Gợi ý đến mẹ sữa chua Zott Montinis - Lựa chọn dinh dưỡng được nhiều mẹ tin chọn cho bé yêu. Bởi sản phẩm được làm từ nguồn sữa tươi chuẩn Châu Âu và được lên men tự nhiên với 2 chủng men L. Bulgaricus và S. Thermophilus, kết hợp cùng chất xơ hoà tan Inulin từ rễ rau diếp xoăn. Nhờ hỗ trợ tiêu hoá tốt cho bé, hạn chế các rối loạn thường gặp như táo bón, tiêu chảy,... Ngoài ra, sản phẩm còn bổ sung Vitamin nhóm B (B2, B6, B9) giúp bé tăng sức đề kháng để phát triển khỏe mạnh. Mẹ có thể an tâm sản phẩm được sản xuất trên dây chuyền hiện đại chuẩn Đức, không chất bảo quản nên an toàn với trẻ từ 6 tháng tuổi.
Đặc biệt, sữa chua Montinis chinh phục nhiều bạn nhỏ nhờ kết cấu sánh mịn cùng 3 hương vị thơm ngon: Vị nguyên bản dịu nhẹ từ sữa tươi tự nhiên, Vị xoài thơm ngon hấp dẫn, Vị táo thanh mát, dịu ngọt. Mẹ có thể cho bé ăn trực tiếp hoặc kết hợp cùng trái cây, ngũ cốc,... đều khiến bé mê tít.
>> Mời mẹ tham khảo thông tin chi tiết về sữa chua Zott Montinis và đặt mua tại đây để bé yêu thưởng thức nhé.
- Mẹ khuyến khích trẻ vận động mỗi ngày nhằm tăng nhu động ruột, giảm nguy cơ táo bón.
- Mẹ nên tránh cho trẻ ăn quá no trước khi ngủ vì dễ gây áp lực lên hệ tiêu hóa.
- Mẹ cần đảm bảo trẻ ngủ đủ giấc, giữ tinh thần thoải mái, hạn chế căng thẳng - giúp giảm đáng kể nguy cơ trẻ bị đau bụng do tâm lý.
- Mẹ hướng dẫn trẻ rửa tay đúng cách, giữ vệ sinh cơ thể để phòng ngừa nhiễm khuẩn đường tiêu hóa.
8. Câu hỏi thường gặp về bé bị đau bụng
Về tình trạng trẻ em bị đau bụng, bài viết cũng tổng hợp và giải đáp một số thắc mắc liên quan như sau:
8.1 Trẻ đau bụng và nôn có nguy hiểm không?
Trẻ có các triệu chứng này có thể do nhiễm khuẩn tiêu hóa, ngộ độc thực phẩm, chế độ ăn không phù hợp (ăn quá nhiều), dị ứng thực phẩm,... Tốt nhất, mẹ nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ để xác định nguyên nhân và có các điều trị hiệu quả.
8.2 Trẻ bị đau bụng và sốt phải làm sao?
Mẹ nên cho trẻ thăm khám để được bác sĩ chẩn đoán và có giải pháp can thiệp kịp thời, tránh ảnh hưởng đến sức khỏe của con.
8.3 Bé bị đau bụng dưới rốn do đâu?
Trẻ đau bụng dưới bên phải âm ỉ, liên tục, buồn nôn, sốt,... có thể là dấu hiệu con bị viêm ruột thừa. Ngoài ra, cơn đau bụng dưới rốn, kèm theo đầy hơi, tiêu chảy hoặc táo bón,... thì nhiều khả năng con bị hội chứng ruột kích thích. Để xác định rõ nguyên nhân, cha mẹ nên đưa con thăm khám nhé.
Nhìn chung, triệu chứng trẻ bị đau bụng thường phản ánh tình trạng sức khỏe đường tiêu hóa của con đang gặp vấn đề. Cha mẹ nên đưa con đến gặp bác sĩ để được thăm khám kỹ lưỡng, xác định nguyên nhân và có phương án can thiệp phù hợp, giúp bảo vệ sức khỏe và đảm bảo sự phát triển toàn diện của trẻ.
>> Xem thêm:
