Tổng hợp những cách giúp bé tăng cân tốt cho mẹ tham khảo

AI Summary Để giúp bé tăng cân hiệu quả và khỏe mạnh, mẹ nên bổ sung đầy đủ sữa và các chế phẩm từ sữa như sữa chua hỗ trợ tiêu hóa, thực phẩm chứa chất béo lành mạnh, tăng cường nhóm tinh bột giàu calo… kết hợp đa dạng thực đơn, cách chế biến và khuyến khích bé vận động ngoài trời. Áp dụng đúng cách giúp bé tăng cân bền vững, ăn ngon miệng và phát triển toàn diện mà không cần tạo áp lực trong bữa ăn. |
Cân nặng là yếu tố phản ánh tình trạng sức khỏe và sự phát triển của trẻ. Do đó, mẹ khá quan tâm đâu là cách giúp bé tăng cân khỏe mạnh, nhất là khi cân nặng của con tăng không ổn định hoặc đã được cho ăn nhiều mà vẫn chững cân? Bài viết sau chia sẻ nguyên nhân khiến bé chậm tăng cân và gợi ý cách hỗ trợ bé tăng cân hiệu quả, an toàn. Hãy cùng theo dõi nhé.

1. Làm sao để biết bé bị chậm tăng cân?
Trẻ chậm tăng cân là tình trạng cân nặng của trẻ không tăng hoặc tăng ít hơn so với biểu đồ tăng trưởng tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) liên tục trong 2 tháng (1). Để nhận biết, ba mẹ có thể dựa vào biểu đồ và so sánh nhật ký cân nặng của trẻ theo từng tuần, từng tháng. Đồng thời quan sát các biểu hiện như: trẻ chậm tăng cân thường có vóc dáng thấp bé hơn các bạn cùng lứa tuổi; thể trạng gầy gò, xanh xao, hay mệt mỏi; có thể không hứng thú với các hoạt động vui chơi, dễ cáu gắt, thậm chí dễ mắc các bệnh như sốt, cảm cúm…
Nguyên nhân trẻ chậm tăng cân có thể xuất phát do:
- Vấn đề về tiêu hóa: Các tình trạng như tiêu chảy mạn tính, rối loạn tiêu hóa hoặc kém hấp thu có thể khiến cơ thể trẻ giảm khả năng hấp thu và sử dụng các chất dinh dưỡng, từ đó gây chậm tăng cân.
- Thiếu hụt calo và dưỡng chất: Trẻ không được cung cấp đủ calo (năng lượng) cần thiết mỗi ngày cho quá trình phát triển, hoặc chế độ ăn thiếu protein, năng lượng và các vi chất dinh dưỡng thiết yếu.
- Trẻ biếng ăn do tâm lý: Một số trường hợp trẻ chậm tăng cân do biếng ăn tâm lý như thực đơn kém đa dạng, không khí bữa ăn nhàm chán hoặc bị ép ăn.
- Các bữa ăn quá gần nhau: Khoảng cách cữ ăn không hợp lý, đặc biệt là việc cho bé ăn vặt sát bữa chính có thể gây đầy bụng, dẫn đến giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng làm ảnh hưởng đến sự tăng trưởng.
- Ít vận động: Điều này khiến cơ thể chậm trao đổi chất và ít tiêu hao năng lượng. Từ đó làm giảm cảm giác đói, trẻ nhỏ ăn không ngon miệng và dần dẫn đến biếng ăn.
- Các nguyên nhân khác: Di truyền, bệnh lý bẩm sinh tiềm ẩn (tim bẩm sinh, thiếu máu, bệnh lý về phổi, rối loạn chuyển hóa hoặc rối loạn nội tiết), nhiễm khuẩn… cũng có thể làm bé chậm tăng cân.

2. Đâu là những cách giúp bé tăng cân tốt?
Để giúp bé tăng cân tốt và khỏe mạnh, mẹ cần kết hợp chế độ dinh dưỡng giàu năng lượng, chia nhỏ bữa ăn, chăm sóc hệ tiêu hóa và điều chỉnh thói quen sinh hoạt khoa học. Việc lựa chọn thực phẩm phải phù hợp với độ tuổi và không ép trẻ ăn.
2.1 Bổ sung chất béo cho trẻ
Chất béo không chỉ cung cấp năng lượng, mà còn hỗ trợ cơ thể hấp thu tốt các vitamin tan trong chất béo như A, D, E, K… để giúp phát triển thể chất. Theo đó, mẹ có thể bổ sung các thực phẩm chứa chất béo lành mạnh như dầu oliu, dầu mè, bơ, phô mai, quả bơ, hoặc các loại hạt xay mịn vào thực đơn ăn dặm của con. Ngoài ra, trong bát cháo/bột/súp của bé có thể trộn thêm một ít dầu ăn dặm, giúp tăng dinh dưỡng và vị ngậy thơm cho con ăn ngon miệng.
2.2 Tăng cường nhóm đường bột trong các bữa ăn
Đường bột là nguồn cung cấp năng lượng nhanh cho não bộ và cơ thể, giúp trẻ thoải mái vận động và phát triển thể chất. Nhóm tinh bột còn bao gồm chất xơ - hỗ trợ nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột, giúp tiêu hóa và tăng cường hấp thu dinh dưỡng để tăng cân. Mẹ nên kết hợp linh hoạt các nguồn tinh bột giàu dinh dưỡng như gạo nếp, ngũ cốc nguyên hạt, khoai tây, khoai lang… Ngoài ra việc chế biến đa dạng từ nấu cháo, súp, đến làm các món bánh nướng, bánh hấp giúp trẻ đổi vị không bị ngán.
2.3 Đa dạng thực đơn của bé
Xây dựng một thực đơn phong phú, thay đổi thường xuyên là chìa khóa kích thích vị giác và ngăn ngừa tình trạng trẻ biếng ăn. Bữa ăn của bé cần bảo đảm cân đối giữa 4 nhóm chất chính bao gồm đạm, béo, bột đường, cùng vitamin và khoáng chất từ nhiều nguồn thực phẩm khác nhau. Đồng thời, việc phối hợp hài hòa các màu sắc tự nhiên từ rau củ quả và biến tấu linh hoạt các phương pháp chế biến (hấp, luộc, xào, nấu súp) giúp trẻ luôn cảm thấy tò mò, hứng thú mỗi khi đến giờ ăn.
2.4 Đừng quên bổ sung sữa và các chế phẩm từ sữa
Bên cạnh chuẩn bị các món ăn dinh dưỡng từ thực phẩm tươi ngon, mẹ đừng quên thêm sữa và các sản phẩm từ sữa (như sữa chua, phô mai, váng sữa…) vào thực đơn của con, nhằm giúp bổ sung năng lượng và các dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển của trẻ. Trong đó, việc ăn sữa chua hằng ngày sẽ góp phần nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột, cho bé hấp thu tốt chất dinh dưỡng để tăng cân ổn định. Bởi một hệ tiêu hóa khỏe mạnh sẽ giúp thức ăn được phân giải hiệu quả và hỗ trợ hấp thu tốt hơn.
Đơn cử như sữa chua trẻ em Montinis, được lên men tự nhiên với 2 chủng vi khuẩn L. Bulgaricus và S. Thermophilus, kết hợp cùng chất xơ hòa tan Inulin từ rễ rau diếp xoăn sẽ hỗ trợ bé tiêu hóa thuận lợi. Sản phẩm còn chứa các vitamin nhóm B (B2, B6) hỗ trợ tăng sức đề kháng, cho bé phát triển khỏe mạnh. Nhờ đó bé yêu ăn ngon miệng, hấp thu tốt để tăng thể chất tối ưu.
Sữa chua cho bé Montinis có kết cấu sánh mịn cùng đa dạng hương vị từ vị nguyên bản ít đường đến vị trái cây tươi ngon như chuối, xoài, táo. Bé yêu thỏa thích chọn vị ‘đúng gu’ để ăn mỗi ngày, hoặc có thể kết hợp cùng ngũ cốc, các loại hạt để tăng thêm giá trị dinh dưỡng. An tâm sữa chua Montinis nhập khẩu Đức, được làm từ nguồn sữa tươi 100% từ Châu Âu và đạt chứng nhận quốc tế IFS Food mức cao nhất, với điểm đánh giá 97,69% - minh chứng sản phẩm được kiểm định nghiêm ngặt từ nguyên liệu, quy trình sản xuất đến thành phẩm.

2.5 Tạo không khí bữa ăn vui vẻ, thoải mái
Tạo không khí vui vẻ cho bữa ăn là một trong những cách giúp bé tăng cân, ăn ngon miệng và rèn kỹ năng ăn tự lập khá hiệu quả. Mẹ hãy biến giờ ăn thành thời gian sinh hoạt gia đình ấm cúng, kể chuyện vui và dành lời khen ngợi khi trẻ hoàn thành phần ăn của mình. Khi chuẩn bị món nên trang trí bắt mắt, có thể xếp thức ăn thành hình các con vật, mặt cười hoặc dùng chén đĩa có màu sắc/họa tiết ngộ nghĩnh. Song song đó, nên cho phép trẻ tự chọn món từ thực đơn và hướng dẫn trẻ cách cầm muỗng, cách xúc và phụ giúp để trẻ biết tự ăn.
Mách nhỏ, nếu trẻ ngậm thức ăn, mẹ nên dỗ dành trẻ nuốt hoặc có thể cho bé uống một ít nước hoặc một muỗng canh, vì có thể lúc này lượng nước bọt tiết ra ít làm trẻ khó nuốt. Lưu ý không ép ăn hay quát mắng khi trẻ làm rơi vãi đồ ăn sẽ làm con sợ ăn, ăn không ngon miệng. (2)

2.6 Không cho trẻ ăn vặt sát giờ ăn chính
Dịch vụ Y tế Quốc gia của Anh (NHS) chia sẻ, phụ huynh nên ngưng cho bé uống sữa, ăn vặt trước bữa ăn chính - vì có thể gây quá no, không ăn được bữa chính và thiếu hụt các chất dinh dưỡng thiết yếu (3). Hãy thiết lập khung giờ ăn cố định và sắp xếp bữa phụ cách bữa chính khoảng 1 - 2 giờ, nhằm giữ cho dạ dày của trẻ có khoảng nghỉ từ đó sẽ giúp trẻ cảm nhận rõ cảm giác đói tự nhiên và ăn ngon miệng hơn khi vào bữa.
2.7 Duy trì vận động thể chất ngoài trời cho trẻ
Vận động thể chất thường xuyên giúp kích thích quá trình trao đổi chất, hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru và tăng cảm giác thèm ăn ở trẻ nhỏ. Ba mẹ nên khuyến khích bé tham gia các hoạt động ngoài trời như chạy nhảy, đá bóng, đạp xe hoặc bơi lội khoảng 30 - 60 phút mỗi ngày (hoặc tùy theo thể trạng của trẻ). Chưa kể, việc bé tiếp xúc với ánh nắng mặt trời còn giúp cơ thể tổng hợp vitamin D hiệu quả, thúc đẩy phát triển hệ xương chắc khỏe.
3. Câu hỏi thường gặp về cách cho bé tăng cân
Bên cạnh tìm cách giúp bé tăng cân, mẹ có một số thắc mắc liên quan như sau:
3.1 Khi nào nên cho trẻ đến gặp bác sĩ?
Ba mẹ cần đưa trẻ đến bác sĩ thăm khám nếu tình trạng chậm tăng cân kéo dài, đặc biệt là khi chỉ số cân nặng của trẻ ở dưới mức -2SD so với chuẩn tăng trưởng của WHO hoặc có biểu hiện sụt cân rõ rệt. Ngoài ra, trẻ cần đi khám ngay nếu đi kèm các dấu hiệu bất thường như thường xuyên bú kém, nôn trớ nhiều sau khi bú, tiêu chảy kéo dài, hoặc chậm phát triển kỹ năng vận động…3.2 Vì sao nên bổ sung thực phẩm giàu kẽm cho trẻ chậm tăng cân do biếng ăn?
Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, kẽm giúp tăng cảm giác ngon miệng, tăng hấp thu, tăng tổng hợp chất đạm và phân chia tế bào. Thiếu kẽm có thể làm suy giảm khả năng nhận biết hương vị, rối loạn vị giác, khiến trẻ ăn không ngon miệng và lười ăn hơn. Vì thế, bổ sung các thực phẩm giàu kẽm như thịt bò, lòng đỏ trứng, hàu, hải sản, các loại hạt và ngũ cốc sẽ giúp kích thích vị giác, tăng cảm giác thèm ăn, qua đó trẻ ăn ngon miệng để tăng trưởng tốt. (4)3.3 Bé chậm tăng cân lâu ngày có sao không?
Có. Chậm tăng cân kéo dài có thể gây nhiều ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của trẻ như thiếu hụt dinh dưỡng gây suy dinh dưỡng thể thấp còi, chậm phát triển chiều cao, cản trở quá trình hoàn thiện cấu trúc não bộ. Ngoài ra, hệ miễn dịch của bé có thể bị suy giảm, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp và tiêu hóa.
Nhìn chung, để cải thiện thể trạng cho con an toàn và bền vững, mẹ cần áp dụng đúng cách giúp bé tăng cân thông qua việc phối hợp đồng bộ giữa chế độ dinh dưỡng, chăm sóc hệ tiêu hóa khỏe mạnh, đa dạng thực đơn và duy trì vận động thể chất. Hãy kiên nhẫn đồng hành cùng trẻ, không tạo áp lực lên bữa ăn và luôn tham vấn ý kiến chuyên gia y tế khi cần thiết để bảo vệ sức khỏe cho bé.
>> Xem thêm:
- Dấu hiệu trẻ khủng hoảng tuổi lên 2 và cách ứng phó hiệu quả
- Gợi ý lịch sinh hoạt cho bé 10 tháng tuổi
- Lịch sinh hoạt cho bé 6 tháng tuổi gồm những gì?
Tài liệu tham khảo:
- Viện Dinh dưỡng TP. Hồ Chí Minh. Chậm tăng cân. httрs://viendinhduongtphcm.org/vi/suy-dinh-duong-bieng-an/cham-tang-can.html (ngày truy cập 18/08/2026)
- Viện Dinh dưỡng TP. Hồ Chí Minh. Làm thế nào để bé vui với bữa ăn? httрs://viendinhduongtphcm.org/vi/tre-nho/lam-the-nao-de-be-vui-voi-bua-an.html (ngày truy cập 18/08/2026)
- NHS. How to help your child gain weight. httрs://www.nhs.uk/live-well/healthy-weight/childrens-weight/how-to-help-your-child-gain-weight/ (ngày truy cập 18/08/2026)
- Viện Dinh dưỡng Quốc gia. Chế độ dinh dưỡng của trẻ Suy dinh dưỡng thấp còi. httрs://viendinhduong.vn/vi/article/tin-tuc/67e7c8edc862b932c34afde2 (ngày truy cập 18/08/2026)







