Cách bù nước cho trẻ bị tiêu chảy hiệu quả, cha mẹ cần biết

1. Vì sao trẻ cần bù nước khi bị tiêu chảy?

Trẻ tiêu chảy lỏng nhiều kèm nôn ói liên tục, nguy cơ mất nước nặng rất cao, có thể dẫn đến rối loạn tri giác (li bì, lơ mơ), rối loạn điện giải,...  Đặc biệt, khi bị tiêu chảy cấp, trẻ nhỏ mất nhiều kali qua phân hơn so với người lớn. Việc bủ nước sẽ giúp cơ thể nhanh chóng phục hồi lượng kali bị hao hụt, đồng thời hạn chế tình trạng nhiễm toan chuyển hóa do mất nước.

Tốt nhất, ngay khi trẻ có dấu hiệu tiêu chảy, mẹ cần bù nước và điện giải kịp thời cho con giúp ngăn ngừa các biến chứng do mất nước nặng và tránh phải can thiệp bằng truyền tĩnh mạch.

2. Dấu hiệu cho thấy trẻ tiêu chảy cần được bù nước?

Mẹ cần bù nước cho trẻ bị tiêu chảy khi thấy con có dấu hiệu mất nước. Với trường hợp mất nước nhẹ (độ 1), trẻ có các biểu hiện như:

• Đi tiểu ít, nước tiểu sẫm màu hơn bình thường.
• Mắt trũng sâu, khô miệng, khóc chảy ra ít hoặc không có nước mắt.
• Trẻ khát, đòi uống nước.
• Trẻ khóc, kém linh hoạt, dễ cáu gắt.

Ở mức độ mất nước vừa (độ 2), cha mẹ lưu ý các dấu hiệu ở trẻ gồm: 

• Trẻ khát nước nhiều, lượng nước tiểu giảm.
• Trẻ mệt mỏi, li bì hoặc lờ đờ.
• Da của con bị khô đi, kém đàn hồi.

Nếu trẻ bị mất nước nặng (độ 3), con có các biểu hiện sau:

• Da của trẻ nhăn nheo, không có độ đàn hồi.
• Mắt con trũng sâu, môi khô, thóp trũng (ở trẻ nhũ nhi).
• Trẻ khát nước nhiều.
• Trẻ tiểu ít hoặc không đi tiểu trong vòng 6 giờ. 
• Trẻ rất lờ đờ, mệt mỏi, thậm chí bị bất tỉnh, hôn mê.

3. Hướng dẫn cách bù nước cho trẻ bị tiêu chảy an toàn, hiệu quả

Mẹ có thể tham khảo các cách bù nước khi bị tiêu chảy cho trẻ như cho con uống sữa, bổ sung dung dịch Oresol, nước lọc, nước canh,... Sau đây là chi tiết từng giải pháp để mẹ nắm rõ hơn:

3.1. Cho trẻ uống sữa

Mẹ có thể tăng số cữ bú để giúp bé được bổ sung chất lỏng đầy đủ. Lưu ý: với trẻ dưới 6 tháng tuổi, mẹ chỉ nên cho bé bú sữa mẹ hoặc sữa công thức; không cho uống thêm nước hay bất kỳ loại chất lỏng nào khác khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

3.2. Bổ sung dung dịch Oresol

Đây là giải pháp bù nước cho trẻ bị tiêu chảy ở mọi độ tuổi nhưng cần có sự tư vấn từ bác sĩ. Sau đây là hướng dẫn cách pha, sử dụng, lượng dùng phù hợp và các lưu ý quan trọng mẹ cần biết.

3.2.1. Cách pha và sử dụng đúng cách 

Mẹ cần pha Oresol đúng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc khuyến cáo trên bao bì sản phẩm. Việc pha quá đặc hoặc quá loãng đều có thể làm thay đổi áp lực thẩm thấu của dung dịch, khiến ruột khó hấp thu và thậm chí làm tình trạng tiêu chảy ở trẻ nặng hơn.

3.2.2. Lượng dung dịch cần bổ sung theo từng độ tuổi

Với trẻ bị mất nước nhẹ, mẹ cho con uống lượng dung dịch Oresol phù hợp với độ tuổi:

• Trẻ từ 6 tháng - dưới 2 tuổi: 50ml mỗi lần bị tiêu chảy.
• Trẻ từ 2 - 6 tuổi: 100ml/lần, ngày 2-3 lần.
• Trẻ từ 6 - 10 tuổi: 150ml/lần, ngày 2-3 lần.
• Trẻ trên 10 tuổi: Uống từng ngụm nhỏ cho đến lúc con hết cảm giác khát.

Trường hợp trẻ bị mất nước vừa, mẹ cho con uống dung dịch bù điện giải trong 4 giờ với lượng được tính theo cân nặng như sau:

• Trẻ nặng dưới 5kg: 200-400ml.
• Trẻ nặng từ 5-8kg: 400-600ml.
• Trẻ nặng từ 8-11kg: 600-800ml.
• Trẻ nặng từ 11-16kg: 800-1200ml.
• Trẻ nặng từ  16-20kg: 1200-2200ml.

3.2.3. Lưu ý quan trọng khi cho trẻ dùng dung dịch Oresol

Khi bù nước cho trẻ bị tiêu chảy bằng dung dịch Oresol, mẹ cần lưu ý:

• Với dung dịch đã pha, mẹ chỉ cho trẻ dùng trong 24 giờ để đảm bảo thuốc phát huy tác dụng tối đa, không ảnh hưởng đến sức khỏe của con.
• Mẹ chỉ pha Oresol với nước đun sôi để nguội, không dùng nước khoáng. Vì nước khoáng chứa nhiều ion điện giải sẽ làm lệch tỷ lệ các chất điện giải có trong dung dịch.
• Mẹ không nên pha Oresol với các loại nước khác như sữa, nước canh, nước cháo,... vì sẽ làm thay đổi thành phần, giảm tác dụng của thuốc. 
• Trước khi cho trẻ uống, mẹ nên khuấy đều, lắc kỹ để dung dịch hòa tan hoàn toàn.
• Trong quá trình cho trẻ dùng Oresol, mẹ cho trẻ uống từng ngụm nhỏ mỗi 10 phút để con làm quen dễ dàng và bổ sung chất lỏng liên tục.
• Ngừng cho trẻ uống Oresol nếu mẹ thấy con nôn nhiều, không thể uống được, mắt sưng nề,... 

3.3. Nước lọc

Mẹ có thể bù nước cho trẻ bị tiêu chảy bằng nước lọc. Tuy nhiên, mẹ nên cho con uống từng ngụm nhỏ, vì uống quá nhiều trong 1 lần có thể gây khó chịu dạ dày, khiến trẻ bị buồn nôn. 

3.4. Nước canh, nước luộc rau củ, nước súp

Một cách bù nước khác mẹ có thể tham khảo là cho con dùng nước canh, nước luộc rau củ hoặc nước súp. Các loại nước này vừa bổ sung dinh dưỡng, vừa cung cấp nước cho trẻ hiệu quả. 

3.5. Nước dừa

Uống nước dừa cũng là cách bù nước cho trẻ bị tiêu chảy được nhiều mẹ áp dụng. Không chỉ giàu chất điện giải, nước dừa còn chứa nhiều chất xơ, Canxi, Vitamin C,... giúp cải thiện chức năng tiêu hóa và tăng cường đề kháng cho con.

3.6. Nước gạo rang muối

Mẹ có thể cho con uống nước gạo rang muối để bổ sung chất lỏng cho cơ thể. Để làm món nước này, mẹ rang 50g gạo tẻ với 1 ít muối đến khi vàng thơm. Sau đó, mẹ đổ nước vào đun sôi thật kỹ, rồi lọc lấy nước cho trẻ uống.

3.7. Trà thảo mộc 

Sử dụng trà thảo mộc cũng là một giải pháp bù nước cho trẻ bị tiêu chảy. Loại trà này được làm từ lá, rễ, hạt…của các loại cây, không chứa caffein, chẳng hạn như trà hoa cúc, trà vỏ cam, trà gừng,... Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi cho con sử dụng nhé.

4. Trẻ tiêu chảy cần tránh uống nước gì?

Khi bù nước cho trẻ bị tiêu chảy, mẹ lưu ý không cho uống các loại nước chứa nhiều đường, cafein. Cụ thể như sau:

4.1. Nước chứa nhiều đường

Mẹ không nên cho con uống nước ngọt có gas/ soda, nước trái cây công nghiệp,... Đây là những loại nước chứa nhiều đường có thể làm trầm trọng hơn tình trạng tiêu chảy ở trẻ.

4.2. Nước chứa caffein

Các loại nước chứa caffein như cà phê có thể gây kích thích hệ tiêu hóa đang bị tổn thương của trẻ. Từ đó có thể khiến trẻ bị tiêu chảy nặng hơn. 

5. Khi nào cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ? 

Trong quá trình bù nước cho trẻ bị tiêu chảy, nếu thấy con có các dấu hiệu mất nước nặng hoặc biểu hiện bệnh diễn tiến nghiêm trọng như sau, mẹ cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ ngay:

• Trẻ nôn mửa nhiều, hầu như nôn hết thức ăn, sữa.
• Tần suất trẻ đi ngoài phân lỏng tăng nhanh.
• Trẻ tiêu chảy có máu.
• Trẻ bị đau bụng dữ dội.
• Trẻ không ăn uống trong vài giờ ở trẻ sơ sinh và hơn 8 giờ ở trẻ nhỏ.
• Trẻ buồn ngủ hoặc bất tỉnh.

6. Giải pháp phòng ngừa tình trạng tiêu chảy ở trẻ

Sau khi tìm hiểu các cách bù nước cho trẻ bị tiêu chảy, mẹ cũng cần nắm một số cách phòng tránh như chăm sóc hệ tiêu hóa của con, vệ sinh cá nhân cho trẻ sạch sẽ,... Chi tiết từng giải pháp như sau:

• Chăm sóc hệ tiêu hóa của con: 

+ Mẹ nên ưu tiên cho trẻ uống sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời và cố gắng đến 2 tuổi nếu có thể. Vì đây là nguồn dinh dưỡng tốt nhất giúp con dễ tiêu hóa.

+ Mẹ nên xây dựng chế độ ăn dặm đầy đủ dưỡng chất, phù hợp với khả năng nhai của con. Đồng thời, mẹ lưu ý đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm khi chế biến thức ăn cho trẻ để phòng tránh nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột.

+ Với trẻ từ 6 tháng tuổi, mẹ nên bổ sung các sản phẩm giàu lợi khuẩn giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ con tiêu hóa và hấp thu tốt hơn. Trong đó, sữa chua là nguồn cung cấp lợi khuẩn dồi dào (đặc biệt là 2 chủng men Lactobacillus Bulgaricus và Streptococcus Thermophilus), phù hợp với trẻ nhỏ.

>> Mẹ tham khảo thông tin chi tiết về sản phẩm và đặt mua sữa chua Zott Montinis bổ dưỡng, thơm ngon cho bé yêu TẠI ĐÂY nhé.