Bật mí các thực phẩm tăng sức đề kháng cho bé hiệu quả

1. Vì sao nên bổ sung thực phẩm tăng đề kháng cho bé?

Chế độ dinh dưỡng có ảnh hưởng đến sự phát triển và hoạt động của hệ miễn dịch ở trẻ. Các thực phẩm tăng đề kháng cho bé cung cấp nguồn nguyên liệu cần thiết để cơ thể sản xuất tế bào miễn dịch, đồng thời bổ sung các chất chống oxy hóa và dưỡng chất giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn. 

Cụ thể, nghiên cứu cho thấy một chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng có thể hỗ trợ duy trì hoạt động của hệ miễn dịch. Từ đó giúp cơ thể trẻ nhận diện và chống lại các tác nhân gây bệnh tốt hơn. (1)

Bên cạnh đó, thực đơn giàu rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt còn được chứng minh giúp  làm giảm các chỉ số sinh học gây viêm. Ví dụ, các vitamin A, C, E cùng carotenoid và flavonoid hoạt động như những chất chống oxy hóa, góp phần trung hòa gốc tự do, bảo vệ tế bào miễn dịch khỏi tổn thương. (1)

Ngược lại, nếu trẻ không được cung cấp đầy đủ dưỡng chất trong thời gian dài, hệ miễn dịch có thể bị suy yếu, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng, dị ứng hoặc tình trạng viêm mạn tính. Vì vậy, xây dựng chế độ ăn đa dạng với các thực phẩm tăng sức đề kháng cho bé là nền tảng quan trọng giúp con khỏe mạnh và phát triển toàn diện.

2. Nên bổ sung những nhóm thực phẩm nào hỗ trợ trẻ tăng đề kháng?

Các nhóm thực phẩm tăng sức đề kháng cho trẻ cần chứa các dưỡng chất như lợi khuẩn, Protein, kẽm, sắt, Vitamin C, Vitamin D, Omega-3. Cụ thể như sau:

• Thực phẩm giàu lợi khuẩn (Probiotics): Lợi khuẩn giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, hạn chế sự phát triển của vi khuẩn có hại và tăng cường hàng rào bảo vệ tự nhiên của cơ thể. Đồng thời, Probiotics còn kích thích sự phát triển của niêm mạc ruột và các tế bào miễn dịch tại ruột, từ đó góp phần nâng cao miễn dịch toàn thân. Một số thực phẩm giàu lợi khuẩn gồm sữa chua, kim chi, dưa cải muối...
• Thực phẩm giàu Protein: Protein là dưỡng chất thiết yếu hỗ trợ xây dựng và phục hồi các mô trong cơ thể, đồng thời tham gia hình thành các kháng thể và hỗ trợ hoạt động của tế bào bạch cầu. Khi thiếu Protein, trẻ có thể dễ mắc bệnh hơn, triệu chứng thường nặng hơn và thời gian hồi phục cũng kéo dài. Cha mẹ nên bổ sung cho trẻ các thực phẩm tăng sức đề kháng cho bé giàu Protein như thịt, cá, trứng, sữa, sữa chua, phô mai, các loại đậu…

• Thực phẩm giàu kẽm: Kẽm là khoáng chất tham gia vào hoạt động của nhiều enzyme và đóng vai trò hỗ trợ hoạt động miễn dịch của các tế bào bạch cầu. Vì thế, thiếu kẽm có thể làm suy giảm chức năng bạch cầu và tăng nguy cơ nhiễm trùng ở trẻ. Những thực phẩm giàu kẽm gồm thịt đỏ, hải sản (đặc biệt là hàu), cua, tôm, lòng đỏ trứng…
• Thực phẩm chứa sắt: Thiếu sắt có thể làm giảm số lượng và chức năng của một số loại bạch cầu, từ đó khiến khả năng chống lại vi khuẩn và virus suy giảm. Vì vậy, khi xây dựng thực đơn với các thực phẩm tăng sức đề kháng cho bé, cha mẹ đừng bỏ qua những thực phẩm giàu sắt như thịt đỏ, gan, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, rau lá xanh đậm…
• Thực phẩm cung cấp vitamin C: Vitamin C là chất chống oxy hóa mạnh, hỗ trợ tăng cường đề kháng cho cơ thể. Dưỡng chất này có nhiều trong các loại trái cây họ cam quýt, ổi, dâu tây, kiwi cùng các loại rau lá xanh và ớt chuông.
• Thực phẩm chứa vitamin D: Vitamin D không chỉ cần thiết cho sự phát triển xương mà còn tham gia điều hòa nhiều gen liên quan đến khả năng miễn dịch chống lại vi khuẩn và virus. Tình trạng thiếu vitamin D có liên quan đến nguy cơ nhiễm trùng, dị ứng và một số bệnh tự miễn cao hơn. Cha mẹ có thể bổ sung vitamin D cho trẻ từ  sữa bò, sữa chua, ngũ cốc…
• Thực phẩm giàu Omega-3: Omega-3 là nhóm axit béo thiết yếu góp phần điều hòa phản ứng viêm và hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả. Điển hình như 2 loại Omega-3 quan trọng là DHA và EPA hỗ trợ tăng khả năng chống nhiễm trùng của cơ thể bằng cách giảm phản ứng viêm quá mức khi mắc bệnh. Nguồn Omega-3 dồi dào có thể kể đến là cá hồi, cá thu, cá mòi, quả óc chó, hạt lanh, hạt chia…

3. Gợi ý các thực phẩm tăng sức đề kháng cho bé dễ tìm

Các loại thực phẩm tăng sức đề kháng cho trẻ như sữa chua, thịt gia cầm, thủy sản, rau lá xanh đậm, các loại trái cây giàu Vitamin C… Chi tiết lợi ích của từng nhóm thực phẩm như sau:

3.1 Sữa chua

Sữa chua là một trong những thực phẩm tăng sức đề kháng cho trẻ nhờ chứa nhiều lợi khuẩn góp phần cân bằng hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa và tăng cường miễn dịch (1). Tuy nhiên, mẹ lưu ý lựa chọn sữa chua thuộc thương hiệu uy tín, đạt tiêu chuẩn chất lượng quốc tế để mang đến cho con nguồn dinh dưỡng an toàn.

Gợi ý đến mẹ sữa chua Montinis thuộc thương hiệu Zott danh tiếng tại Đức. Sản phẩm được sản xuất trên dây chuyền công nghệ chuẩn châu Âu, không chứa chất bảo quản. Đặc biệt, sữa chua Montinis đạt tiêu chuẩn quốc tế IFS Food (chú thích IFS Food) mức 97.69%, kiểm định khắt khe từ nguyên liệu đầu vào đến thành phẩm, đảm bảo chất lượng đồng nhất và vệ sinh an toàn xuyên suốt.

Hơn nữa, sữa chua Montinis sử dụng nguồn sữa tươi 100% từ châu Âu, lên men tự nhiên với 2 chủng men quan trọng là L. Bulgaricus và S. Thermophilus. Kết hợp cùng chất xơ hòa tan Inulin chiết xuất trong rễ rau diếp xoăn hỗ trợ bé cải thiện sức khỏe tiêu hóa, nhờ vậy hấp thu dưỡng chất hiệu quả, êm nhẹ bụng. Ngoài ra, sản phẩm còn bổ sung Vitamin nhóm B (B2, B6) góp phần giúp bé tăng đề kháng, phát triển khỏe mạnh mỗi ngày.

>> Mời mẹ tìm hiểu thông tin chi tiết về sữa chua Montinis tại đây. 

3.2 Thịt gia cầm

Đây là một trong những loại thực phẩm tăng sức đề kháng cho bé. Điển hình như thịt gà giàu protein cùng vitamin B3 và B6 hỗ trợ hoạt động của hệ miễn dịch, hệ thần kinh và sự phát triển của xương. Về cách chế biến, Viện Dinh Dưỡng Quốc gia khuyến nghị mẹ nên nấu các loại thịt giàu Protein ở nhiệt độ trên 70 độ C, tốt nhất là 100 độ C để đảm bảo nấu chín và diệt khuẩn. (2)

3.3 Thủy sản giàu kẽm

Các loại hải sản như hàu, cua, tôm và cá là nguồn cung cấp kẽm dồi dào hỗ trợ tăng cường chức năng của các tế bào miễn dịch và nâng cao khả năng chống nhiễm trùng. Khi chế biến, mẹ nên nấu chín hoàn toàn, lựa chọn hải sản tươi, có nguồn gốc rõ ràng và theo dõi phản ứng của trẻ nếu mới ăn lần đầu để phòng nguy cơ dị ứng.

3.4 Rau lá xanh đậm

Mẹ nên thêm vào chế độ ăn của con các loại rau lá xanh đậm, như rau bina chứa nhiều Vitamin A, Folate góp phần giúp tăng cường đề kháng. Ngoài ra, bông cải xanh chứa các hợp chất lưu huỳnh hỗ trợ cơ thể sản xuất glutathione - dưỡng chất góp phần giúp nâng cao miễn dịch. Để giữ được nhiều dưỡng chất có trong rau, cha mẹ nên hấp hoặc xào nhanh với ít dầu thay vì nấu quá lâu.

3.5 Các loại trái cây giàu Vitamin C

Cam, quýt, bưởi, chanh dây và ổi là những thực phẩm tăng sức đề kháng cho bé nhờ giàu vitamin C. Dưỡng chất này hỗ trợ duy trì hàng rào bảo vệ tự nhiên của cơ thể, thúc đẩy hoạt động của tế bào lympho và đại thực bào. Ngoài ra, các loại quả họ cam quýt còn chứa naringin có đặc tính chống viêm (1). Cha mẹ nên chọn hoa quả tươi sạch, có nguồn gốc rõ ràng và cho trẻ ăn trực tiếp hoặc ép lấy nước.

3.6 Các loại quả mọng

Dâu tây, việt quất và mâm xôi chứa nhiều vitamin cùng các polyphenol có đặc tính chống oxy hóa, kháng virus và kháng khuẩn, từ đó hỗ trợ hệ miễn dịch khỏe mạnh. Mẹ có thể cho trẻ ăn trực tiếp, trộn cùng sữa chua hoặc xay sinh tố đều thơm ngon.

3.7 Rau củ nhiều màu sắc

Thực đơn hỗ trợ trẻ nên có các loại rau củ nhiều màu sắc. Chẳng hạn như ớt chuông giàu Vitamin C hỗ trợ tăng cường đề kháng, cà rốt chứa nhiều beta-carotene - tiền chất của vitamin A góp phần nâng cao miễn dịch, đồng thời hỗ trợ thị lực và sức khỏe làn da. Cha mẹ nên luộc, hấp hoặc nấu súp với các loại rau củ này  để trẻ dễ ăn và hấp thu dưỡng chất tốt hơn.

3.8 Ngũ cốc nguyên hạt

Các loại ngũ cốc nguyên hạt cũng là nhóm thực phẩm tăng sức đề kháng cho bé nhờ cung cấp vitamin nhóm B, chất xơ và nhiều khoáng chất cần thiết. Một hệ tiêu hóa khỏe mạnh sẽ góp phần duy trì hệ miễn dịch của trẻ hoạt động hiệu quả. Khi lựa chọn, mẹ nên ưu tiên yến mạch, gạo lứt, bánh mì nguyên cám hoặc mì ống nguyên hạt… đảm bảo chất lượng, từ thương hiệu uy tín.

3.9 Các loại hạt và quả hạch

Mẹ có thể cho trẻ ăn hạt hạnh nhân giàu Vitamin B, Vitamin E hỗ trợ củng cố hàng rào miễn dịch. Bên cạnh đó, hạt hướng dương cũng là lựa chọn phù hợp bổ sung cho con nhiều Vitamin E, Selen góp phần giúp tăng cường đề kháng. Tuy nhiên, mẹ cần lưu ý nghiền nhỏ các loại hạt cho trẻ ăn để hạn chế nguy cơ hóc nghẹn.

3.10 Các loại gia vị

Một số gia vị quen thuộc cũng là thực phẩm tăng đề kháng cho bé. Ví dụ như gừng có đặc tính điều hòa miễn dịch và hỗ trợ giảm viêm. Tỏi chứa nhiều hợp chất lưu huỳnh cùng polyphenol có khả năng kháng virus và hỗ trợ tăng cường miễn dịch. Hành tây giàu các hợp chất organosulfur và flavonoid như quercetin, góp phần chống oxy hóa, kháng khuẩn và chống viêm. Cha mẹ có thể kết hợp sử dụng các gia vị này để chế biến món ăn cho con hằng ngày.

4. Lưu ý gì khi bổ sung thực phẩm tăng sức đề kháng cho bé?

Khi bổ sung thực phẩm tăng đề kháng cho bé, mẹ nên xây dựng thực đơn đa dạng, cân đối, chú ý cách chế biến, cho trẻ uống đủ nước, kết hợp lối sống lành mạnh và theo dõi sức khỏe của con. Cụ thể từng lưu ý như sau:

• Đa dạng thực phẩm, xây dựng chế độ ăn cân đối: Viện Dinh Dưỡng Quốc gia khuyến nghị cha mẹ nên đa dạng thực đơn, bổ sung đủ 4 nhóm chất cho con. Trong đó gồm: nhóm tinh bột (bột, cháo, cơm), chất đạm (thịt, cá, đậu…), chất béo (dầu/mỡ, các loại hạt…), vitamin và khoáng chất (rau củ, trái cây). (3)
• Chú ý cách chế biến, hạn chế chiên rán nhiều dầu mỡ: Mẹ nên ưu tiên các phương pháp chế biến như hấp, luộc, hầm hoặc áp chảo ít dầu để giữ lại nhiều dưỡng chất. Đồng thời, mẹ cần hạn chế cho trẻ ăn các loại món ăn chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ. Bởi chất béo có trong các loại thực phẩm này không tốt cho sức khỏe tim mạch và tăng nguy cơ gây viêm cho con.
• Cho trẻ uống đủ nước: Theo nghiên cứu, uống ít nước có thể làm giảm tế bào miễn dịch (4). Cha mẹ nên khuyến khích trẻ uống đủ nước mỗi ngày để duy trì chức năng miễn dịch của cơ thể. Như khuyến nghị của Viện Dinh Dưỡng Quốc gia, trẻ 6-11 tháng nên bổ sung 50-100ml nước/ngày, trẻ 12-23 tháng cần uống 250-350ml/ngày. (5)